Verslag "Mensgericht ontwerpen"

Op 7 november was het verzamelen geblazen in Leuven voor de masterclass "Mensgericht ontwerpen". Aan de hand van praktijkvoorbeelden en een oefening werd de systeemaanpak van ergonomie als ontwerpdiscipline toegelicht. Spreker van de dag was Sjoerd Reinstra. Hij maakte de leidende rol duidelijk die een ergonoom kan spelen vanaf het begin van het ontwerpproces. Knap!

Presentatie Masterclass Mensgericht Ontwerpen (.pdf)

Systeemaanpak
Een kort loopje doorheen de geschiedenis leidde tot het doel van ergonomie: ontwerpen voor een goede prestatie, veiligheid, gezondheid en comfort van de gebruikers. Daarvoor is een systeembenadering vereist. Dit betekent dat men de interactie tussen mens en machine in een breed perspectief bekijkt met aandacht voor omgeving, tijd, enz... Dit gaat verder dan de zogenaamde "minimale ergonomie" die erop gericht is om zo goedkoop mogelijk te zijn of strikt te voldoen aan de wetgeving.

Ontwerpproces
Een ontwerp van een nieuwe werkpost is een serieus project. De opdrachtgever engageert zich in een proces dat bestaat uit verschillende stappen: voorbereiding, analyse, ontwerp, uitvoeren, realisatie en evaluatie.

- In de voorbereiding worden de systeemgrenzen en randvoorwaarden bepaald. In het herontwerp van een sorteerwerkplek in een postcentrum, kunnen bijvoorbeeld de postzakken of bakken niet aangepast worden. Het systeem speelt zich dus af binnen de fysieke ruimte van de postsorteerder. Tijd, geld, projectcoördinatie,... zijn randvoorwaarden die vanaf het begin duidelijk moeten zijn.

- Een grondige analyse vraagt zijn tijd en een participatieve aanpak. In de formele analyse tracht men te achterhalen wat er dient te gebeuren en hoe deze taken/handelingen uitgevoerd worden. Dit kan aan de hand van documenten zoals grondplan, uurroosters, RIE, enz... Andere mogelijkheid zijn interviews of enquêtes. Veel informatie wordt ook gehaald door te observeren, eenvoudig door mee te lopen tot complex door videoregistratie. Al deze informatie moet vervolgens gestructureerd worden om te komen tot een programma van eisen. Deze zijn cruciaal in het ontwerpproces. Ze bepalen de verdere ontwerpoplossingen.

- Ontwerpen gebeurt op basis van het programma van eisen, van algemeen naar specifiek. Op een vlekkenplan kan een eerst schetsontwerp getoond worden. Dit heeft nog niet mooi uitgetekend te zijn, het is een instrument om het gesprek met de gebruikers aan te gaan. Na een eerste overlegronde kan men een aantal functionele ontwerpen maken, dat al concreter zijn. Hierover kunnen de gebruikers voor- en nadelen opsommen en aanpassingen voorstellen. Wanneer het ontwerp een meer definitieve vorm krijgt, kan een mock up gemaakt worden om te testen in realiteit.

- Daarna volgen de stappen van uitvoeren, realisatie en evaluatie. Gebruikersparticipatie in al deze stappen blijft een belangrijke meerwaarde. Meest interessant is als dezelfde groep gebruikers vanaf het begin het hele proces mee doorloopt. Dit creëert draagvlak en betrokkenheid, het is "hun" ontwerp.

In de namiddag volgde een praktijkoefening rond een sorteerlijn in een postcentrum. In groepjes werd er gediscussieerd en gebrainstormd over nieuwe oplossingsmogelijkheden. Het was een interessante ervaring om te zien hoe collega's de zaken aanpakken en samen tot iets nieuws te komen. Het was een aangename en onderhoudende masterclass, waarbij we goed verzorgd werden door de mensen van het Park Inn hotel.

Nieuws

Maak kennis met de werkgroep zorg bij VerV

Maak kennis met de meewerkende leden van de werkgroep zorg bij VerV. Ontdek hun rol binnen de werkgroep en hun ervaringen m.b.t. ergonomie. Filip Buckens Wie ben je en waar werk je? Ik werk als ergonoom op de Preventiedienst in het Universitair Ziekenhuis te Gent. Wat is je geschieden of traject...
Read more

Franstalige webpagina

VerV heeft sinds kort een Franstalige webpagina: www.verv.be/fr/ Neem zeker eens een kijkje door op de Franse vlag te klikken links onderaan in het navigatievenster. Bovendien werden de praktijkrichtlijnen “ kantoorinrichting ” en “verplaatsen van personen” vertaald in het...
Read more

Directives pratiques sur le déplacement de personnes

Le groupe de travail « soins » de VerV a élaboré une directive de pratique sur le déplacement de personnes. Les principes peuvent être appliqués aux différents secteurs des soins de santé : le secteur hospitalier, les maisons de repos et de soins, les soins à domicile et le secteur des personnes...
Read more

Franstalige praktijkrichtlijn "verplaatsen van personen"

De werkgroep zorg heeft een praktijkrichtlijn rond het verplaatsen van personen opgesteld. Begin 2019 is een tweede druk verschenen en nu is er ook een Franstalige versie beschikbaar. De praktijkrichtlijn is een consensus over vijf principes m.b.t. het verplaatsen van personen in de...
Read more

Verslag hoe ergonomen thuis werken

Met Corona zijn ook ergonomen structureel gaan telewerken van thuis uit. Een bevraging van de VerV leden hierover leverde interessante resultaten op. De meeste ergonomen hadden immers reeds ervaring met telewerken. Voor 44% was dat occasioneel, in noodgevallen of om een verslag thuis af te werken....
Read more

Ergonomie en social distancing op kantoor

Hoe kan het beter met anderhalve meter? Het advies in deze affiches is bedoeld voor werkgevers en preventieadviseurs bij het implementeren van social distancing op kantoor.  Volgende thema's komen aan bod in de affiches:  1. Gezond TELEWERKEN wordt de norm.   Bij de...
Read more

Ergonomics and social distancing at the office

There is brilliance in keeping your distance. The advice in  these posters  is intended for employers and prevention advisors when implementing social distancing in the office. The following themes are covered in the posters: 1. Healthy TELEWORKING is the new normal. At the start of the...
Read more

L’ergonomie et la distanciation sociale au bureau

Bien accueilli à un mètre et demi. Les conseils de ces affiches sont destinés aux employeurs et aux conseillers en prévention lors de la mise en œuvre de la distanciation sociale au bureau. Les thèmes suivants sont abordés dans les affiches: 1) Le TÉLÉTRAVAIL sain devient la norme. Au...
Read more

Bureelergonomie in 10 talen

Met het onverwacht telewerken lanceerde VerV een gesmaakte campagne hoe je je werkplek best kan instellen. Ondertussen zijn de 10 tips voor een goede inrichting van je werkplek al in 10 talen beschikbaar: Spaans, Italiaans, Duits, Pools, Hongaars, Russisch, Turks, Frans, Engels en Nederlands. Wie...
Read more

Franstalige praktijkrichtlijn kantoorinrichting

De werkgroep kantoor heeft in 2019 een praktijkrichtlijn rond kantoorinrichting opgesteld. Deze praktijkrichtlijn werd zopas vernieuwd en nu is er ook een Franstalige versie beschikbaar. De praktijkrichtlijn is een consensus over 5 basisstellingen rond werken op kantoor. Ontdek de Franstalige...
Read more