Verslag "Mensgericht ontwerpen"

Op 7 november was het verzamelen geblazen in Leuven voor de masterclass "Mensgericht ontwerpen". Aan de hand van praktijkvoorbeelden en een oefening werd de systeemaanpak van ergonomie als ontwerpdiscipline toegelicht. Spreker van de dag was Sjoerd Reinstra. Hij maakte de leidende rol duidelijk die een ergonoom kan spelen vanaf het begin van het ontwerpproces. Knap!

Presentatie Masterclass Mensgericht Ontwerpen (.pdf)

Systeemaanpak
Een kort loopje doorheen de geschiedenis leidde tot het doel van ergonomie: ontwerpen voor een goede prestatie, veiligheid, gezondheid en comfort van de gebruikers. Daarvoor is een systeembenadering vereist. Dit betekent dat men de interactie tussen mens en machine in een breed perspectief bekijkt met aandacht voor omgeving, tijd, enz... Dit gaat verder dan de zogenaamde "minimale ergonomie" die erop gericht is om zo goedkoop mogelijk te zijn of strikt te voldoen aan de wetgeving.

Ontwerpproces
Een ontwerp van een nieuwe werkpost is een serieus project. De opdrachtgever engageert zich in een proces dat bestaat uit verschillende stappen: voorbereiding, analyse, ontwerp, uitvoeren, realisatie en evaluatie.

- In de voorbereiding worden de systeemgrenzen en randvoorwaarden bepaald. In het herontwerp van een sorteerwerkplek in een postcentrum, kunnen bijvoorbeeld de postzakken of bakken niet aangepast worden. Het systeem speelt zich dus af binnen de fysieke ruimte van de postsorteerder. Tijd, geld, projectcoördinatie,... zijn randvoorwaarden die vanaf het begin duidelijk moeten zijn.

- Een grondige analyse vraagt zijn tijd en een participatieve aanpak. In de formele analyse tracht men te achterhalen wat er dient te gebeuren en hoe deze taken/handelingen uitgevoerd worden. Dit kan aan de hand van documenten zoals grondplan, uurroosters, RIE, enz... Andere mogelijkheid zijn interviews of enquêtes. Veel informatie wordt ook gehaald door te observeren, eenvoudig door mee te lopen tot complex door videoregistratie. Al deze informatie moet vervolgens gestructureerd worden om te komen tot een programma van eisen. Deze zijn cruciaal in het ontwerpproces. Ze bepalen de verdere ontwerpoplossingen.

- Ontwerpen gebeurt op basis van het programma van eisen, van algemeen naar specifiek. Op een vlekkenplan kan een eerst schetsontwerp getoond worden. Dit heeft nog niet mooi uitgetekend te zijn, het is een instrument om het gesprek met de gebruikers aan te gaan. Na een eerste overlegronde kan men een aantal functionele ontwerpen maken, dat al concreter zijn. Hierover kunnen de gebruikers voor- en nadelen opsommen en aanpassingen voorstellen. Wanneer het ontwerp een meer definitieve vorm krijgt, kan een mock up gemaakt worden om te testen in realiteit.

- Daarna volgen de stappen van uitvoeren, realisatie en evaluatie. Gebruikersparticipatie in al deze stappen blijft een belangrijke meerwaarde. Meest interessant is als dezelfde groep gebruikers vanaf het begin het hele proces mee doorloopt. Dit creëert draagvlak en betrokkenheid, het is "hun" ontwerp.

In de namiddag volgde een praktijkoefening rond een sorteerlijn in een postcentrum. In groepjes werd er gediscussieerd en gebrainstormd over nieuwe oplossingsmogelijkheden. Het was een interessante ervaring om te zien hoe collega's de zaken aanpakken en samen tot iets nieuws te komen. Het was een aangename en onderhoudende masterclass, waarbij we goed verzorgd werden door de mensen van het Park Inn hotel.

Nieuws

Webinar Evidence based ergonomics - 29/09

Op 29/09 om 13u00 organiseert VerV een webinar rond "Evidence based ergonomics". Tuur van der Haven van de KULeuven zal zijn onderzoek voorstellen. Wil je op de hoogte blijven van wat er leeft op het onderzoeksgebied van ergonomie in België,  schrijf je dan hier in! Inhoud: 1. Biomechanisch...
Read more

Poll beleid structureel telewerken

Thuiswerk zal voor vele bedrijven een blijver worden. De wetgeving rond structureel telewerken beschrijft daarbij de rechten en plichten voor werkgever en werknemer. Heeft jouw bedrijf reed een beleid rond structureel telewerken of zijn er plannen om daar na Corona werk van te maken? Dan zijn we...
Read more

Webinar Human Centric Lighting - 16/10

VerV organiseerde op 16 oktober een webinar over "Human Centric Lighting: mythe of toekomst?". Sprekers waren de onderzoekers van het gelijknamige VLAIO project door KULeuven, Howest en lichtcluster Groen Licht Vlaanderen. De opname en presentatie is te vinden onder het login gedeelte. Naast een...
Read more

VerV op Human Factors NL Jaarcongres - 05/11

Op 5 november houdt de ergonomievereniging uit Nederland zijn Jaarcongres met als thema "zoom in, zoom out". De ambitie is om dit fysiek te laten doorgaan in Delft, met inachtneming van alle nodige Coronamaatregelen. VerV zal ook dit jaar een sessie verzorgen, namelijk rond "3D houdingsanalyse...
Read more

Verslag webinar "Ergonomie 4.0"

Op 26 juni vond de eerste webinar van VerV plaats rond het thema "Ergonomie 4.0". Roeland Motmans lichtte zijn ervaringen in de retail en logistiek toe met de verschillende innovaties binnen industrie 4.0: robots, goods-to-man, cobots, AI (artificial intelligence), AR (augmented reality) en...
Read more

Portret Jordy Boey en Lotte De Vos

Om te weten wie onze leden zijn en wat hen drijft, laten we elke nieuwsbrief iemand aan het woord. Deze keer is het de beurt aan niet één, maar aan twee leden: een duo-portret van Jordy Boey en Lotte De Vos. Zij zijn respectievelijk voorzitter en referent voor de paramedici in de werkgroep...
Read more

Maak kennis met de werkgroep kantoor binnen VerV

Maak kennis met onze leden van de werkgroep kantoor. Ontdek hun rol binnen de werkgroep en hun ervaringen m.b.t. ergonomie: Ronny Seyssens Wie ben je en waar werk je? Ik ben Ronny Seyssens en sinds 1982 werk ik voor het OCMW Gent, ik ben gestart in de afdeling Facility Management. Na een ongeval...
Read more

Webinar "Ergonomie 4.0" - 26-06

Op 26 juni houdt VerV een webinar rond "Ergonomie 4.0". Industrie 4.0 betekent een heuse evolutie van digitalisering en robotisering. Deze innovaties hebben ook hun impact op ergonomie. De technologieën bieden opportuniteiten voor ergonomie, maar houden ook extra aandacht in voor de mens. De...
Read more

Annulatie Ergoday industrie en kantoor

De Ergodays kantoor en industrie waren reeds uitgesteld naar 28/09, maar worden nu definitief geannuleerd. Ze worden ook niet vervangen door een digitaal alternatief. VerV neemt deze beslissing met spijt in het hart, want fysiek samenkomen en uitwisselen van ervaringen en kennis, blijft een...
Read more

Directive pratiques sur l'aménagement de bureau

Le groupe de travail « bureau » de VerV a élaboré une directive de pratique sur l'aménagement de bureau qui fournit un consensus sur 5 propositions de base concernant le travail au bureau. Une version en française est maintenant disponible. Découvrez la directive de pratique sur l'aménagement...
Read more