Verslag "Mensgericht ontwerpen"

Op 7 november was het verzamelen geblazen in Leuven voor de masterclass "Mensgericht ontwerpen". Aan de hand van praktijkvoorbeelden en een oefening werd de systeemaanpak van ergonomie als ontwerpdiscipline toegelicht. Spreker van de dag was Sjoerd Reinstra. Hij maakte de leidende rol duidelijk die een ergonoom kan spelen vanaf het begin van het ontwerpproces. Knap!

Presentatie Masterclass Mensgericht Ontwerpen (.pdf)

Systeemaanpak
Een kort loopje doorheen de geschiedenis leidde tot het doel van ergonomie: ontwerpen voor een goede prestatie, veiligheid, gezondheid en comfort van de gebruikers. Daarvoor is een systeembenadering vereist. Dit betekent dat men de interactie tussen mens en machine in een breed perspectief bekijkt met aandacht voor omgeving, tijd, enz... Dit gaat verder dan de zogenaamde "minimale ergonomie" die erop gericht is om zo goedkoop mogelijk te zijn of strikt te voldoen aan de wetgeving.

Ontwerpproces
Een ontwerp van een nieuwe werkpost is een serieus project. De opdrachtgever engageert zich in een proces dat bestaat uit verschillende stappen: voorbereiding, analyse, ontwerp, uitvoeren, realisatie en evaluatie.

- In de voorbereiding worden de systeemgrenzen en randvoorwaarden bepaald. In het herontwerp van een sorteerwerkplek in een postcentrum, kunnen bijvoorbeeld de postzakken of bakken niet aangepast worden. Het systeem speelt zich dus af binnen de fysieke ruimte van de postsorteerder. Tijd, geld, projectcoördinatie,... zijn randvoorwaarden die vanaf het begin duidelijk moeten zijn.

- Een grondige analyse vraagt zijn tijd en een participatieve aanpak. In de formele analyse tracht men te achterhalen wat er dient te gebeuren en hoe deze taken/handelingen uitgevoerd worden. Dit kan aan de hand van documenten zoals grondplan, uurroosters, RIE, enz... Andere mogelijkheid zijn interviews of enquêtes. Veel informatie wordt ook gehaald door te observeren, eenvoudig door mee te lopen tot complex door videoregistratie. Al deze informatie moet vervolgens gestructureerd worden om te komen tot een programma van eisen. Deze zijn cruciaal in het ontwerpproces. Ze bepalen de verdere ontwerpoplossingen.

- Ontwerpen gebeurt op basis van het programma van eisen, van algemeen naar specifiek. Op een vlekkenplan kan een eerst schetsontwerp getoond worden. Dit heeft nog niet mooi uitgetekend te zijn, het is een instrument om het gesprek met de gebruikers aan te gaan. Na een eerste overlegronde kan men een aantal functionele ontwerpen maken, dat al concreter zijn. Hierover kunnen de gebruikers voor- en nadelen opsommen en aanpassingen voorstellen. Wanneer het ontwerp een meer definitieve vorm krijgt, kan een mock up gemaakt worden om te testen in realiteit.

- Daarna volgen de stappen van uitvoeren, realisatie en evaluatie. Gebruikersparticipatie in al deze stappen blijft een belangrijke meerwaarde. Meest interessant is als dezelfde groep gebruikers vanaf het begin het hele proces mee doorloopt. Dit creëert draagvlak en betrokkenheid, het is "hun" ontwerp.

In de namiddag volgde een praktijkoefening rond een sorteerlijn in een postcentrum. In groepjes werd er gediscussieerd en gebrainstormd over nieuwe oplossingsmogelijkheden. Het was een interessante ervaring om te zien hoe collega's de zaken aanpakken en samen tot iets nieuws te komen. Het was een aangename en onderhoudende masterclass, waarbij we goed verzorgd werden door de mensen van het Park Inn hotel.

Nieuws

Maak kennis met de werkgroep industrie bij VerV

Maak kennis met de meewerkende leden van de werkgroep industrie bij VerV. Ontdek hun rol binnen de werkgroep en hun ervaringen m.b.t. ergonomie.  Hans Op het Eyndt Wie ben je en waar werk je? Sinds 2012 ben ik werkzaam bij IDEWE als preventieadviseur Ergonomie voor regio Limburg. Tevens ben...
Read more

10-10-10: Change posture while you work? Plenty of ways to do that!

Change posture while you work? Plenty of ways to do that! Like last year, we are asking people to take a break from sitting down and to change posture as part of our 10-10-10 campaign. Whether in the office or while working from home, show us how you change posture. Post an original photo...
Read more

10-10-10: Wisselwerken? Dat kan op veel manieren!

Ook dit jaar roepen we op om het zitten te onderbreken en te wisselwerken in het kader van onze 10-10-10-campagne. Dat kan op kantoor, maar zeker ook thuis tijdens het telewerken. Toon ons hoe jij wisselwerkt: met een originele foto die je op social media post met #wisselwerken. Wie weet win je een...
Read more

Ergoday industrie en kantoor - 28/09

De Ergodays industrie en kantoor vinden plaats op 28/09. Je kan ze apart volgen, maar het is de gelegenheid om ze beiden te combineren. In de voormiddag staat "Prestatie en ergonomie" centraal. Deze gaat in op een procesmatige benadering van ergonomie die welzijn en productiviteit ten goede komt....
Read more

Studiebureau Jonckheere: werken in stilte op kantoor

Studiebureau Jonckheere begint de dag met twee uur verplichte stilte van 8 tot 10 uur. Op die manier kan iedereen geconcentreerd aan de dag beginnen in een prikkelarme omgeving. Dat werkt preventief voor mentale overbelasting of zelfs burn-out. De mails worden ook gebundeld en op twee vaste...
Read more

Atos: zero-email policy om efficiënter te werken

Een kwart van de dag spenderen we aan het lezen van mails. Dit is een overload aan info en dan voelen we ons nog verplicht om telkens te antwoorden. Dit kost tijd en is niet meer efficiënt. Jan Krans legt uit hoe Atos ernaar streeft om het eerste “zero-mail” bedrijf te worden. Interne mails werden...
Read more