Verslag "Mensgericht ontwerpen"

Op 7 november was het verzamelen geblazen in Leuven voor de masterclass "Mensgericht ontwerpen". Aan de hand van praktijkvoorbeelden en een oefening werd de systeemaanpak van ergonomie als ontwerpdiscipline toegelicht. Spreker van de dag was Sjoerd Reinstra. Hij maakte de leidende rol duidelijk die een ergonoom kan spelen vanaf het begin van het ontwerpproces. Knap!

Presentatie Masterclass Mensgericht Ontwerpen (.pdf)

Systeemaanpak
Een kort loopje doorheen de geschiedenis leidde tot het doel van ergonomie: ontwerpen voor een goede prestatie, veiligheid, gezondheid en comfort van de gebruikers. Daarvoor is een systeembenadering vereist. Dit betekent dat men de interactie tussen mens en machine in een breed perspectief bekijkt met aandacht voor omgeving, tijd, enz... Dit gaat verder dan de zogenaamde "minimale ergonomie" die erop gericht is om zo goedkoop mogelijk te zijn of strikt te voldoen aan de wetgeving.

Ontwerpproces
Een ontwerp van een nieuwe werkpost is een serieus project. De opdrachtgever engageert zich in een proces dat bestaat uit verschillende stappen: voorbereiding, analyse, ontwerp, uitvoeren, realisatie en evaluatie.

- In de voorbereiding worden de systeemgrenzen en randvoorwaarden bepaald. In het herontwerp van een sorteerwerkplek in een postcentrum, kunnen bijvoorbeeld de postzakken of bakken niet aangepast worden. Het systeem speelt zich dus af binnen de fysieke ruimte van de postsorteerder. Tijd, geld, projectcoördinatie,... zijn randvoorwaarden die vanaf het begin duidelijk moeten zijn.

- Een grondige analyse vraagt zijn tijd en een participatieve aanpak. In de formele analyse tracht men te achterhalen wat er dient te gebeuren en hoe deze taken/handelingen uitgevoerd worden. Dit kan aan de hand van documenten zoals grondplan, uurroosters, RIE, enz... Andere mogelijkheid zijn interviews of enquêtes. Veel informatie wordt ook gehaald door te observeren, eenvoudig door mee te lopen tot complex door videoregistratie. Al deze informatie moet vervolgens gestructureerd worden om te komen tot een programma van eisen. Deze zijn cruciaal in het ontwerpproces. Ze bepalen de verdere ontwerpoplossingen.

- Ontwerpen gebeurt op basis van het programma van eisen, van algemeen naar specifiek. Op een vlekkenplan kan een eerst schetsontwerp getoond worden. Dit heeft nog niet mooi uitgetekend te zijn, het is een instrument om het gesprek met de gebruikers aan te gaan. Na een eerste overlegronde kan men een aantal functionele ontwerpen maken, dat al concreter zijn. Hierover kunnen de gebruikers voor- en nadelen opsommen en aanpassingen voorstellen. Wanneer het ontwerp een meer definitieve vorm krijgt, kan een mock up gemaakt worden om te testen in realiteit.

- Daarna volgen de stappen van uitvoeren, realisatie en evaluatie. Gebruikersparticipatie in al deze stappen blijft een belangrijke meerwaarde. Meest interessant is als dezelfde groep gebruikers vanaf het begin het hele proces mee doorloopt. Dit creëert draagvlak en betrokkenheid, het is "hun" ontwerp.

In de namiddag volgde een praktijkoefening rond een sorteerlijn in een postcentrum. In groepjes werd er gediscussieerd en gebrainstormd over nieuwe oplossingsmogelijkheden. Het was een interessante ervaring om te zien hoe collega's de zaken aanpakken en samen tot iets nieuws te komen. Het was een aangename en onderhoudende masterclass, waarbij we goed verzorgd werden door de mensen van het Park Inn hotel.

Nieuws

Prenne 55 gaat digitaal!

De Prenne, het netwerkevent voor preventieadviseurs, gaat volledig digitaal. Gedurende één maand kan je alle opgenomen presentaties bekijken en op 17/09 aansluiten op een Zoom-sessie voor vragen. Ergonomie was uiteraard ook present. Inschrijven is nog mogelijk tot 14/09. Anneleen Verhaeghe...
Read more

10-10-10: Change posture while you work? Plenty of ways to do that!

Like last year, we are asking people to take a break from sitting down and to change posture as part of our 10-10-10 campaign. Whether in the office or while working from home, show us how you change posture. Post an original photo on social media with #changeposture and win a swopper...
Read more

10-10-10: Wisselwerken? Dat kan op veel manieren!

         Op 5 oktober start onze 10-10-10 campagne! De hele week roepen we op om het zitten te onderbreken en te wisselwerken. Dat kan op kantoor, maar zeker ook thuis tijdens het telewerken. Toon ons hoe jij wisselwerkt: met een originele foto die je op...
Read more

Kerncijfers ergonomie in België 2020

Van de Belgische werknemers met werkgerelateerde gezondheidsklachten is dit bij 57% te wijten aan lichamelijke klachten. Dat blijkt uit de kerncijfers voor ergonomie in België 2020 van VerV, de Beroepsvereniging voor Ergonomie, gebaseerd op een Europese studie in de 27 lidstaten. De werkgebonden...
Read more

Webinar "Tijd voor een telewerkbeleid"

Op 22 september organiseert de VerV een praktische webinar rond telewerken ter gelegenheid van de nationale telewerkdag. Met het thema "Tijd voor een telewerkbeleid" speelt de webinar in op de huidige situatie van thuiswerken. Veel bureelmedewerkers werken al maanden thuis en voor veel bedrijven...
Read more

Portret Carla Slagmulder

Om te weten wie onze leden zijn en wat hen drijft, laten we elke nieuwsbrief iemand aan het woord. Deze keer is het de beurt aan mevr. Carla Slagmulder, referentie verpleegkundige ergonomie en Begeleider RIZIV-Patiëntenbespreking-EVD bij het Wit-Gele Kruis Oost-Vlaanderen. Benieuwd naar haar...
Read more

Ergoday zorg - 20/10

De Ergoday zorg zal op 20/10 plaatsvinden zoals gepland, maar wel in een digitale vorm. Deze alternatieve vorm is een compact programma van vijf sprekers om goede praktijken uit te wisselen. Elke sessie is opgebouwd uit 20 min. presentatie en 10 min. om vragen te beantwoorden. Op die manier willen...
Read more

Oefensessie "VerV tool staand werken"

Op 24/09 en 08/10 organiseert VerV een online oefensessie rond de "VerV tool staand werken". Staand werken zijn alle taken die men in een verticale houding doet. Deze brede definitie vraagt ook om een nieuwe aanpak voor de risicoanalyse. De werkgroep industrie heeft daarom de "VerV tool staand...
Read more

Verslag intervisie zorg

Op 19 mei 2020 organiseerde de werkgroep ‘zorg’ een intervisie via Teams rond opleidingen ergonomie in de zorg. De verschillende sectoren binnen de zorg waren vertegenwoordigd, alsook de externe preventiediensten en scholen. De bedoeling was om te discussiëren over de benamingen, het takenpakket en...
Read more

Portret Ann Gheysen

Om te weten wie onze leden zijn en wat hen drijft, laten we elke nieuwsbrief iemand aan het woord. Deze keer is het de beurt aan mevr. Ann Gheysen, bestuurder van DBS Office Supplies en Loff maatkantoren in Waregem. Ontdek hier haar ervaringen en kijk op ergonomie. 1. Wie ben je, waar werk je, wat...
Read more