Verslag "Mensgericht ontwerpen"

Op 7 november was het verzamelen geblazen in Leuven voor de masterclass "Mensgericht ontwerpen". Aan de hand van praktijkvoorbeelden en een oefening werd de systeemaanpak van ergonomie als ontwerpdiscipline toegelicht. Spreker van de dag was Sjoerd Reinstra. Hij maakte de leidende rol duidelijk die een ergonoom kan spelen vanaf het begin van het ontwerpproces. Knap!

Presentatie Masterclass Mensgericht Ontwerpen (.pdf)

Systeemaanpak
Een kort loopje doorheen de geschiedenis leidde tot het doel van ergonomie: ontwerpen voor een goede prestatie, veiligheid, gezondheid en comfort van de gebruikers. Daarvoor is een systeembenadering vereist. Dit betekent dat men de interactie tussen mens en machine in een breed perspectief bekijkt met aandacht voor omgeving, tijd, enz... Dit gaat verder dan de zogenaamde "minimale ergonomie" die erop gericht is om zo goedkoop mogelijk te zijn of strikt te voldoen aan de wetgeving.

Ontwerpproces
Een ontwerp van een nieuwe werkpost is een serieus project. De opdrachtgever engageert zich in een proces dat bestaat uit verschillende stappen: voorbereiding, analyse, ontwerp, uitvoeren, realisatie en evaluatie.

- In de voorbereiding worden de systeemgrenzen en randvoorwaarden bepaald. In het herontwerp van een sorteerwerkplek in een postcentrum, kunnen bijvoorbeeld de postzakken of bakken niet aangepast worden. Het systeem speelt zich dus af binnen de fysieke ruimte van de postsorteerder. Tijd, geld, projectcoördinatie,... zijn randvoorwaarden die vanaf het begin duidelijk moeten zijn.

- Een grondige analyse vraagt zijn tijd en een participatieve aanpak. In de formele analyse tracht men te achterhalen wat er dient te gebeuren en hoe deze taken/handelingen uitgevoerd worden. Dit kan aan de hand van documenten zoals grondplan, uurroosters, RIE, enz... Andere mogelijkheid zijn interviews of enquêtes. Veel informatie wordt ook gehaald door te observeren, eenvoudig door mee te lopen tot complex door videoregistratie. Al deze informatie moet vervolgens gestructureerd worden om te komen tot een programma van eisen. Deze zijn cruciaal in het ontwerpproces. Ze bepalen de verdere ontwerpoplossingen.

- Ontwerpen gebeurt op basis van het programma van eisen, van algemeen naar specifiek. Op een vlekkenplan kan een eerst schetsontwerp getoond worden. Dit heeft nog niet mooi uitgetekend te zijn, het is een instrument om het gesprek met de gebruikers aan te gaan. Na een eerste overlegronde kan men een aantal functionele ontwerpen maken, dat al concreter zijn. Hierover kunnen de gebruikers voor- en nadelen opsommen en aanpassingen voorstellen. Wanneer het ontwerp een meer definitieve vorm krijgt, kan een mock up gemaakt worden om te testen in realiteit.

- Daarna volgen de stappen van uitvoeren, realisatie en evaluatie. Gebruikersparticipatie in al deze stappen blijft een belangrijke meerwaarde. Meest interessant is als dezelfde groep gebruikers vanaf het begin het hele proces mee doorloopt. Dit creëert draagvlak en betrokkenheid, het is "hun" ontwerp.

In de namiddag volgde een praktijkoefening rond een sorteerlijn in een postcentrum. In groepjes werd er gediscussieerd en gebrainstormd over nieuwe oplossingsmogelijkheden. Het was een interessante ervaring om te zien hoe collega's de zaken aanpakken en samen tot iets nieuws te komen. Het was een aangename en onderhoudende masterclass, waarbij we goed verzorgd werden door de mensen van het Park Inn hotel.

Nieuws

Webinar "Hoe TOP werk jij?"

Op 11 mei organiseerde VerV een webinar "Hoe TOP werk jij?". Deze campagne uit Nederland is gericht op het aanpakken van lichamelijke belasting. TOP leert je kijken naar efficiënte oplossingen: Techniek - Organisatie - Persoonlijk. Frank Krause van TNO geeft aan de hand van voorbeelden een...
Read more

Opleiding "adviseur ergonomie"

VerV en Prevent hebben een overeenkomst gesloten om samen de opleiding "adviseur ergonomie" te organiseren. Dat is een 12-daagse praktische opleiding om in praktijk aan de slag te kunnen met ergonomie. Prevent zorgt voor de praktische organisatie, VerV zal de inhoud aanleveren volgens de leerlijn...
Read more

Ergonomie op Prenne57!

Prenne is het bijscholingsevent voor preventieadviseurs en Prebes is ondertussen aan de 57ste editie toe. Ergonomie kan hier uiteraard niet ontbreken. VerV heeft drie sprekers afgevaardigd op dit volledig digitaal event van 24 februari tot 24 maart. Lawaaibeheersing in een open kantoor Brenda...
Read more

Jaaroverzicht VerV 2020

In de aanloop van de Nieuwjaarsontmoeting werd op de Algemene Ledenvergadering het jaaroverzicht van VerV in 2020 voorgesteld. Dat leverde een indrukwekkend lijstje aan studiedagen, campagnes, webinars, enz... op. Bedankt aan alle vrijwilligers om hier elk jaar weer een succes van te maken! Kijk...
Read more

Ergoday kantoor op 01/06

De Ergoday Kantoor van 2021 was een succes. Enerzijds werd teruggeblikt op de risicoanalyse beeldschermwerk, anderzijds was er de blik vooruit naar het hybride werken. Hieronder vindt u de presentaties, de opnames zijn op komst. Wetgeving risicoanalyse beeldschermwerk en telewerken - opname Tom...
Read more

CCT 149 sur le télétravail obligatoire

La nouvelle CCT 149 définit les principes et le cadre de référence concernant le télétravail obligatoire ou recommandé et s’applique aux entreprises qui n’avaient pas encore élaboré de régime de télétravail. Ils y sont maintenant obligés. Le télétravail volontaire reste régi par la CCT 85 pour le...
Read more