Verslag "Mensgericht ontwerpen"

Op 7 november was het verzamelen geblazen in Leuven voor de masterclass "Mensgericht ontwerpen". Aan de hand van praktijkvoorbeelden en een oefening werd de systeemaanpak van ergonomie als ontwerpdiscipline toegelicht. Spreker van de dag was Sjoerd Reinstra. Hij maakte de leidende rol duidelijk die een ergonoom kan spelen vanaf het begin van het ontwerpproces. Knap!

Presentatie Masterclass Mensgericht Ontwerpen (.pdf)

Systeemaanpak
Een kort loopje doorheen de geschiedenis leidde tot het doel van ergonomie: ontwerpen voor een goede prestatie, veiligheid, gezondheid en comfort van de gebruikers. Daarvoor is een systeembenadering vereist. Dit betekent dat men de interactie tussen mens en machine in een breed perspectief bekijkt met aandacht voor omgeving, tijd, enz... Dit gaat verder dan de zogenaamde "minimale ergonomie" die erop gericht is om zo goedkoop mogelijk te zijn of strikt te voldoen aan de wetgeving.

Ontwerpproces
Een ontwerp van een nieuwe werkpost is een serieus project. De opdrachtgever engageert zich in een proces dat bestaat uit verschillende stappen: voorbereiding, analyse, ontwerp, uitvoeren, realisatie en evaluatie.

- In de voorbereiding worden de systeemgrenzen en randvoorwaarden bepaald. In het herontwerp van een sorteerwerkplek in een postcentrum, kunnen bijvoorbeeld de postzakken of bakken niet aangepast worden. Het systeem speelt zich dus af binnen de fysieke ruimte van de postsorteerder. Tijd, geld, projectcoördinatie,... zijn randvoorwaarden die vanaf het begin duidelijk moeten zijn.

- Een grondige analyse vraagt zijn tijd en een participatieve aanpak. In de formele analyse tracht men te achterhalen wat er dient te gebeuren en hoe deze taken/handelingen uitgevoerd worden. Dit kan aan de hand van documenten zoals grondplan, uurroosters, RIE, enz... Andere mogelijkheid zijn interviews of enquêtes. Veel informatie wordt ook gehaald door te observeren, eenvoudig door mee te lopen tot complex door videoregistratie. Al deze informatie moet vervolgens gestructureerd worden om te komen tot een programma van eisen. Deze zijn cruciaal in het ontwerpproces. Ze bepalen de verdere ontwerpoplossingen.

- Ontwerpen gebeurt op basis van het programma van eisen, van algemeen naar specifiek. Op een vlekkenplan kan een eerst schetsontwerp getoond worden. Dit heeft nog niet mooi uitgetekend te zijn, het is een instrument om het gesprek met de gebruikers aan te gaan. Na een eerste overlegronde kan men een aantal functionele ontwerpen maken, dat al concreter zijn. Hierover kunnen de gebruikers voor- en nadelen opsommen en aanpassingen voorstellen. Wanneer het ontwerp een meer definitieve vorm krijgt, kan een mock up gemaakt worden om te testen in realiteit.

- Daarna volgen de stappen van uitvoeren, realisatie en evaluatie. Gebruikersparticipatie in al deze stappen blijft een belangrijke meerwaarde. Meest interessant is als dezelfde groep gebruikers vanaf het begin het hele proces mee doorloopt. Dit creëert draagvlak en betrokkenheid, het is "hun" ontwerp.

In de namiddag volgde een praktijkoefening rond een sorteerlijn in een postcentrum. In groepjes werd er gediscussieerd en gebrainstormd over nieuwe oplossingsmogelijkheden. Het was een interessante ervaring om te zien hoe collega's de zaken aanpakken en samen tot iets nieuws te komen. Het was een aangename en onderhoudende masterclass, waarbij we goed verzorgd werden door de mensen van het Park Inn hotel.

Nieuws

Sessie in de kijker: Exo4work

Binnen het onderzoeksproject Exo4work ontwikkelde men een Belgisch exoskelet voor de rug en de bovenste ledematen. De resultaten van het project worden voorgesteld op het Ergonomiecongres op 18/10 tijdens de sessie "Exo4work". In het wetenschappelijk tijdschrift Applied Ergonomics verschenen...
Read more

Sessie in de kijker: Floorplanner

Met Floorplanner kan je snel een grondplan op maat tekenen. Een tekening in 2D wordt dan automatisch omgezet in een 3D beeld.  Handig voor de ergonoom om verschillende ontwerpvoorstellen te doen en doorgangen of oppervlaktes in te schatten. Volg deze sessie op het Ergonomiecongres van...
Read more

Congressprokkels Stephan Tomlow

In de aanloop van het Ergonomiecongres laten we telkens een deelnemer aan het woord. VerV vroeg Stephan Tomlow, preventieadviseur ergonomie, waarom hij er zeker bij wil zijn en voor welke sessies hij heeft gekozen? Lees hier zijn sprokkels... Op het congres zal ik de workshop breinvriendelijk...
Read more

10-10-10 mee in de kijker zetten?

Zet 10-10-10 mee in de kijker en download hier alle campagnebeelden en campagneteksten: 1. De campagnebeelden in de verschillende formaten en talen 1200 x 628 (LinkedIn/Facebook/mailbanner): NL – FR – EN 1080 x 1350 (Instagram ): NL – FR – EN 1920 x 1080 (achtergrond Teams/Skype): NL – FR –...
Read more

10-10-10 campagne

Sta op 10 oktober om 10 uur, 10 minten recht! Met deze oproep willen we iedereen met een zittend beroep vragen om te "wisselwerken". Dat betekent: het zitten 10 minuten onderbreken, en in plaats daarvan rechtstaan of bewegen. Dat is gezond, goed voor je concentratie én je energiepeil. Doe jij ook...
Read more

Intervisie "Hulpmiddelen industrie" - 13/12

Wil je een overzicht krijgen van ergonomische tilhulpen en hoe ze werken? Wil je zelf eens uitproberen hoe deze hulpmiddelen werken? Kom dan naar deze intervisie op 13 december. Na een uitleg over de soorten hulpmiddelen, kan je ze zelf testen in de demonstratieruimte. Schrijf je hier in! Wanneer:...
Read more

Congressprokkels Ronny Dierckx

In de aanloop van het Ergonomiecongres laten we telkens een deelnemer aan het woord. VerV vroeg Ronny Dierckx, adviseur ergonomie, waarom hij er zeker bij wil zijn en voor welke sessies hij heeft gekozen? Lees hier zijn sprokkels… Na mijn opleiding adviseur ergonomie wil ik mijn kennis over...
Read more

Sponsoring Ergonomiecongres 18/10

Op het Ergonomiecongres krijgen de sponsors ook een speciale plaats. Rondom de centrale cateringruimte is er plaats voor de verschillende sponsorstanden. Bestaande sponsors van VerV zijn reeds gecontacteerd, maar er zijn nog enkele plaatsen over. Geïnteresseerd? Stuur een mailtje naar...
Read more

Maand van de Ergonomie - oktober 2022

Oktober is de maand van de ergonomie. Dat is het moment om ergonomie in de kijker te zetten binnen je bedrijf. Uiteraard organiseert VerV ook tal van activiteiten rond ergonomie. Hieronder vind je een overzicht: 01/10 Start maand van de ergonomie Wil je zelf mee zichtbaarheid geven aan de maand...
Read more

Webinar "Designing for active office work"

Ter gelegenheid van de 10-10-10 campagne organiseert VerV ook een webinar rond een actieve kantooromgeving en de rol van ergonomie. De datum is uiteraard 10 oktober! Op 10 oktober zal dr. Ida Damen haar proefschrift ‘Designing for active office work’ presenteren. Ze gaat in op de rol van...
Read more