Verslag "Mensgericht ontwerpen"

Op 7 november was het verzamelen geblazen in Leuven voor de masterclass "Mensgericht ontwerpen". Aan de hand van praktijkvoorbeelden en een oefening werd de systeemaanpak van ergonomie als ontwerpdiscipline toegelicht. Spreker van de dag was Sjoerd Reinstra. Hij maakte de leidende rol duidelijk die een ergonoom kan spelen vanaf het begin van het ontwerpproces. Knap!

Presentatie Masterclass Mensgericht Ontwerpen (.pdf)

Systeemaanpak
Een kort loopje doorheen de geschiedenis leidde tot het doel van ergonomie: ontwerpen voor een goede prestatie, veiligheid, gezondheid en comfort van de gebruikers. Daarvoor is een systeembenadering vereist. Dit betekent dat men de interactie tussen mens en machine in een breed perspectief bekijkt met aandacht voor omgeving, tijd, enz... Dit gaat verder dan de zogenaamde "minimale ergonomie" die erop gericht is om zo goedkoop mogelijk te zijn of strikt te voldoen aan de wetgeving.

Ontwerpproces
Een ontwerp van een nieuwe werkpost is een serieus project. De opdrachtgever engageert zich in een proces dat bestaat uit verschillende stappen: voorbereiding, analyse, ontwerp, uitvoeren, realisatie en evaluatie.

- In de voorbereiding worden de systeemgrenzen en randvoorwaarden bepaald. In het herontwerp van een sorteerwerkplek in een postcentrum, kunnen bijvoorbeeld de postzakken of bakken niet aangepast worden. Het systeem speelt zich dus af binnen de fysieke ruimte van de postsorteerder. Tijd, geld, projectcoördinatie,... zijn randvoorwaarden die vanaf het begin duidelijk moeten zijn.

- Een grondige analyse vraagt zijn tijd en een participatieve aanpak. In de formele analyse tracht men te achterhalen wat er dient te gebeuren en hoe deze taken/handelingen uitgevoerd worden. Dit kan aan de hand van documenten zoals grondplan, uurroosters, RIE, enz... Andere mogelijkheid zijn interviews of enquêtes. Veel informatie wordt ook gehaald door te observeren, eenvoudig door mee te lopen tot complex door videoregistratie. Al deze informatie moet vervolgens gestructureerd worden om te komen tot een programma van eisen. Deze zijn cruciaal in het ontwerpproces. Ze bepalen de verdere ontwerpoplossingen.

- Ontwerpen gebeurt op basis van het programma van eisen, van algemeen naar specifiek. Op een vlekkenplan kan een eerst schetsontwerp getoond worden. Dit heeft nog niet mooi uitgetekend te zijn, het is een instrument om het gesprek met de gebruikers aan te gaan. Na een eerste overlegronde kan men een aantal functionele ontwerpen maken, dat al concreter zijn. Hierover kunnen de gebruikers voor- en nadelen opsommen en aanpassingen voorstellen. Wanneer het ontwerp een meer definitieve vorm krijgt, kan een mock up gemaakt worden om te testen in realiteit.

- Daarna volgen de stappen van uitvoeren, realisatie en evaluatie. Gebruikersparticipatie in al deze stappen blijft een belangrijke meerwaarde. Meest interessant is als dezelfde groep gebruikers vanaf het begin het hele proces mee doorloopt. Dit creëert draagvlak en betrokkenheid, het is "hun" ontwerp.

In de namiddag volgde een praktijkoefening rond een sorteerlijn in een postcentrum. In groepjes werd er gediscussieerd en gebrainstormd over nieuwe oplossingsmogelijkheden. Het was een interessante ervaring om te zien hoe collega's de zaken aanpakken en samen tot iets nieuws te komen. Het was een aangename en onderhoudende masterclass, waarbij we goed verzorgd werden door de mensen van het Park Inn hotel.

Nieuws

Webinar oplossingen ergonomie - 30/09

Oktober is de maand van de ergonomie! Daarbij zet VerV goede maatregelen in de kijker. Om de maand van de ergonomie af te trappen, organiseert VerV een webinar op 30/09 om 19u rond "oplossingen ergonomie". In functie van de verschillende ergonomische risico's zullen verschillende oplossingen...
Read more

Webinar "Telewerken in hybride context" - 22/09

Op de nationale telewerkdag op 22/09 om 13u organiseert VerV een bijhorende webinar rond het "telewerken in hybride context". Hybride werken wordt immers een nieuwe realiteit. Daarbij dient men binnen een team afspraken te maken voor het werken op kantoor, maar ook voor het werken thuis....
Read more

Portret Benny Heylens

Om te weten wie onze leden zijn en wat hen drijft, laten we elke nieuwsbrief iemand aan het woord. Deze keer is het de beurt aan Benny Heylens, preventieadviseur arbeidshygiëne en ergonomie bij Premed. Benieuwd naar zijn ervaringen en kijk op ergonomie? 1. Wie ben je, waar werk je, wat doe je? Ik...
Read more

Specialisatie ergonomie 2021

Op 28 september 2021 gaat de derde editie van de specialisatie opleiding ergonomie uiteindelijk van start. Dit is een organisatie van Odisee in samenwerking met VerV en KUL. Inschrijven is nog steeds mogelijk. De opleiding is opgebouwd uit 10 modules volgens de ergonomische risico's: tillen,...
Read more

Webinar Liberty Mutual Trekken en duwen

De nieuwe Snook tabellen zijn uit! Deze geven grenswaarden voor het manueel hanteren van lasten. Voor trekken en duwen gelden ze als referntie in de internationale normen. De webinar geeft uitleg over het onderzoek en hoe de ergonoom de formules in praktijk kan gebruiken. De nieuwe formules van...
Read more

Ergoday zorg 2021

De Ergoday zorg vindt dit jaar nog online plaats op 22 oktober 2021. Het programma biedt voor elk wat wils.  Schrijf je hier gratis in! Programma: 13u00 Turn-Only-Once zorgconcept            Jo Declercq, ComfortCare 14u00 VerV Tilthermometer in elektronisch...
Read more

Bouwen aan een ergonomiecultuur

De risicoanalyse is een belangrijke tool om te evolueren van een reactieve naar een proactieve ergonomiecultuur. Door structureel de ergonomische risico’s van alle werkposten of taken te kwantificiren, pakt men fysieke overbelasting aan nog voor de klachten zich manifesteren. In de...
Read more

Praktijkrichtlijn risicoanalyse ergonomie

VerV, de beroepsvereniging voor ergonomie, heeft een praktijkrichtlijn ontwikkeld die aan de hand van 5 stellingen beschrijft hoe de risicoanalyse ergonomie er uitziet, welke elementen ze bevat en welke actoren betrokken zijn. "Een risicoanalyse ergonomie is een kompas naar gezond en efficiënt...
Read more

Directives pratiques: Analyse des risques ergonomiques

VerV, l’association professionnelle de l’ergonomie, a élaboré une directive pratique, qui décrit en 5 points à quoi ressemble une analyse des risques ergonomiques, quels sont ses composants et qui sont les acteurs impliqués. ...
Read more

Webinar "praktijkrichtlijn risicoanalyse ergonomie" - 29/06

Naar aanleiding van de nieuwe praktijkrichtlijn "Risicoanalyse Ergonomie" organiseerde VerV op 29/06 een webinar om meer toelichting te geven over de vijf stellingen en hoe ze tot stand kwamen. De risicoanalyse ergonomie onderscheidt 12 ergonomische risico's Een participatieve aanpak zorgt voor...
Read more