Verslag "Mensgericht ontwerpen"

Op 7 november was het verzamelen geblazen in Leuven voor de masterclass "Mensgericht ontwerpen". Aan de hand van praktijkvoorbeelden en een oefening werd de systeemaanpak van ergonomie als ontwerpdiscipline toegelicht. Spreker van de dag was Sjoerd Reinstra. Hij maakte de leidende rol duidelijk die een ergonoom kan spelen vanaf het begin van het ontwerpproces. Knap!

Presentatie Masterclass Mensgericht Ontwerpen (.pdf)

Systeemaanpak
Een kort loopje doorheen de geschiedenis leidde tot het doel van ergonomie: ontwerpen voor een goede prestatie, veiligheid, gezondheid en comfort van de gebruikers. Daarvoor is een systeembenadering vereist. Dit betekent dat men de interactie tussen mens en machine in een breed perspectief bekijkt met aandacht voor omgeving, tijd, enz... Dit gaat verder dan de zogenaamde "minimale ergonomie" die erop gericht is om zo goedkoop mogelijk te zijn of strikt te voldoen aan de wetgeving.

Ontwerpproces
Een ontwerp van een nieuwe werkpost is een serieus project. De opdrachtgever engageert zich in een proces dat bestaat uit verschillende stappen: voorbereiding, analyse, ontwerp, uitvoeren, realisatie en evaluatie.

- In de voorbereiding worden de systeemgrenzen en randvoorwaarden bepaald. In het herontwerp van een sorteerwerkplek in een postcentrum, kunnen bijvoorbeeld de postzakken of bakken niet aangepast worden. Het systeem speelt zich dus af binnen de fysieke ruimte van de postsorteerder. Tijd, geld, projectcoördinatie,... zijn randvoorwaarden die vanaf het begin duidelijk moeten zijn.

- Een grondige analyse vraagt zijn tijd en een participatieve aanpak. In de formele analyse tracht men te achterhalen wat er dient te gebeuren en hoe deze taken/handelingen uitgevoerd worden. Dit kan aan de hand van documenten zoals grondplan, uurroosters, RIE, enz... Andere mogelijkheid zijn interviews of enquêtes. Veel informatie wordt ook gehaald door te observeren, eenvoudig door mee te lopen tot complex door videoregistratie. Al deze informatie moet vervolgens gestructureerd worden om te komen tot een programma van eisen. Deze zijn cruciaal in het ontwerpproces. Ze bepalen de verdere ontwerpoplossingen.

- Ontwerpen gebeurt op basis van het programma van eisen, van algemeen naar specifiek. Op een vlekkenplan kan een eerst schetsontwerp getoond worden. Dit heeft nog niet mooi uitgetekend te zijn, het is een instrument om het gesprek met de gebruikers aan te gaan. Na een eerste overlegronde kan men een aantal functionele ontwerpen maken, dat al concreter zijn. Hierover kunnen de gebruikers voor- en nadelen opsommen en aanpassingen voorstellen. Wanneer het ontwerp een meer definitieve vorm krijgt, kan een mock up gemaakt worden om te testen in realiteit.

- Daarna volgen de stappen van uitvoeren, realisatie en evaluatie. Gebruikersparticipatie in al deze stappen blijft een belangrijke meerwaarde. Meest interessant is als dezelfde groep gebruikers vanaf het begin het hele proces mee doorloopt. Dit creëert draagvlak en betrokkenheid, het is "hun" ontwerp.

In de namiddag volgde een praktijkoefening rond een sorteerlijn in een postcentrum. In groepjes werd er gediscussieerd en gebrainstormd over nieuwe oplossingsmogelijkheden. Het was een interessante ervaring om te zien hoe collega's de zaken aanpakken en samen tot iets nieuws te komen. Het was een aangename en onderhoudende masterclass, waarbij we goed verzorgd werden door de mensen van het Park Inn hotel.

Nieuws

Balans connectie en deconnectie

Technologie zorgt dat we steeds geconnecteerd (kunnen) zijn. Dat vormt een uitdaging voor ons digitaal welzijn en productiviteit. Alice Verlinden zal op de Ergoday "Werken met focus" (30/03) het actuele onderzoek rond digitale deconnectie toelichten. Hier ontdek je ook de tips voor jezelf als...
Read more

WZC Ter Meeren wint VerV Ergonomieprijs 2022!

Het WZC Ter Meeren wint de VerV Ergonomieprijs 2022 met hun intuïtieve rijondersteuning van passieve tilliften. De VerV Ergonomieprijs zet elk jaar een project, eindwerk of realisatie in de kijker rond ergonomie. De inzending van Sonja Eeckhoudt en collega's werd beloond met een zit-sta tafel,...
Read more

Inzendingen VerV Ergonomieprijs 2022

De VerV Ergonomieprijs beloont elk jaar een goede praktijk in ergonomie. Iedereen kon projecten, ontwerpen, eindwerken of realisaties op vlak van ergonomie in 2022 indienen. Hieronder vindt u een overzicht van alle inzendingen: Inzendingen 2022: 1. Oprijplaat voor pallet - Bart De Groof, Midas 2....
Read more

Studiedag "Goede praktijken in ergonomie" 2023

Na een onderbreking van vier jaar opende de studiedag "Goede praktijken in ergonomie" het ergonomiejaar met een knal. Een volle zaal kreeg interessante presentaties voorgeschoteld over kantoorontwerp en welzijn, effect van een rugrevalidatieprogramma, hulpmiddelen in de zorg en technologie 5.0....
Read more

Studie mobiliteitsklassen (MK5)

De mobiliteit van de zorgvrager in kaart brengen is een cruciaal onderdeel in het stimuleren van de zelfredzaamheid van zorgvragers. In België en Nederland worden de MobiliteitsKlassen 5 (MK5) als classificatiesysteem reeds volop gebruikt. Vanuit VerV nemen we deel aan een...
Read more

Zorgbedrijf Sakura ondertekent zorgcharter van VerV

In Sakura-woonzorgcentrum Hof van Eksaarde werd vrijdagnamiddag het charter van VerV "Gezonde zorg, gezonde medewerker" ondertekend. Het zorgbedrijf zet zich op die manier in voor een preventiebeleid voor het verplaatsen van personen voor het zorgpersoneel in haar woonzorgcentra. De ondertekening...
Read more

Lidgeld VerV 2023

Het lidgeld bij VerV zal komend jaar 75€ bedragen. Begin januari zal hiervoor een factuur doorgestuurd worden. Betalen kan via overschrijving op het rekeningnummer: BE49 363 163 574 271. Vermeld in de mededeling "Lidgeld en uw naam". Wie zich bij het Ergonomiecongres en later lid heeft gemaakt,...
Read more

Ergoday "Werken met focus" - 30/03

Op 30 maart vindt de eerste Ergoday van 2023 plaats met als thema "Werken met focus". Met de recente wetgeving rond deconnectie is het relevant even stil te staan met hoe mensen vandaag met focus kunnen werken op kantoor. Als ergonoom kan men via het ontwerp ook de mogelijkheden om te concentreren...
Read more

Nieuwe specialisatie ergonomie start in 2023

De volgende specialisatie-opleiding ergonomie gaat van start op 26 september 2023. Op 6 maart organiseren Odisee en VerV hierover een infosessie. Deze uitgebreide opleiding (280u) is een wettelijke voorwaarde om preventieadviseur ergonomie te kunnen worden. Registreren voor de infosessie kan via...
Read more

Verslag Human Factors NL Jaarcongres 2022

Het Human Factors NL Jaarcongres was dit jaar over twee dagen gespreid in de mooie omgeving van Zeist. Ook VerV was present met een sessie over “de meerwaarde van ergonomie.” Dit sloot aan met het congresthema “Shaping horizons”, waarbij de raakvlakken van ergonomie werden opgezocht. Daarbij stond...
Read more