Verslag poll "Tilthermometer"

1. Tilthermometer als bruikbare methode
De invullers van de poll zijn het er over eens, de Tilthermometer is een bruikbare methode om een risicoanalyse uit te voeren. Toch is er meer nodig dan alleen een risicoanalyse. Een deel geeft dan ook aan dat de tool slechts een aanvulling is op of past binnen een ruimer beleid.

De methode wordt zeker niet door iedereen gebruikt in praktijk, de meerderheid doet eigenlijk geen echte risicoanalyse. Wel ligt er een sterke focus op de filosofie om de patiënt zoveel mogelijk zijn restcapaciteiten te laten gebruiken. Dit vraagt een inschatting van de situatie aan het bed van de patiënt, een soort LMRA (last minute risico analyse). Men bepaalt ter plekke wat de patiënt nog kan en beslist op basis daarvan de nodige hulpmiddelen.

De tilthermometer gaat meer systematisch te werk en legt afspraken voor alle collega’s op voorhand vast. Het komt neer op het vooraf indelen van patiënten in mobiliteitsklassen en op basis daarvan de gewenste hulpmiddelen en technieken te bepalen die iedereen dan toepast. Dat is zeker nog geen standaard in Vlaanderen, hoewel er toch instellingen zijn die hier al bewust mee omgaan...

De uitdaging blijft om de Tilthermometer snel te updaten. Bij een locomotorisch letsel kan men heel snel revalideren en aan capaciteit winnen. De mobiliteit van de patiënt verandert dan ook snel, de Tilthermometer moet volgen... Een LMRA doet dat automatisch, maar veronderstelt dat elke verzorgende even goed situaties kan inschatten en die moeite doet...

2. Hulpmiddelen vormen de basis
De Tilthermometer is sterk gericht op hulpmiddelen. In functie van de mobiliteitsklasse of wat de patiënt nog kan, worden de vereiste hulpmiddelen bepaald. Het al dan niet gebruiken ervan, wordt afgevinkt in de methode. Vanaf een half-passieve patiënt schrijft de Tilthermometer een glijzeil voor om een patiënt binnen het bed te verplaatsen. Een minderheid van de invullers gaat met deze stelling akkoord. Wel zijn ze er het allemaal over eens dat de capaciteiten van de patiënt bepalend zijn. De filosofie van standaarden is in Vlaanderen niet ingeburgerd.

In Nederland is de achterliggende onderbouwing een biomechanische grenswaarde. De vereiste trekkracht is te groot. In Vlaanderen blijkt men de situatie geval per geval in te schatten. Op zich is dat niet fout, maar dat maakt het moeilijker om standaarden af te spreken. In Nederland kent men de praktijkrichtlijnen, die eveneens gedragen worden door de inspectie. Iedereen spreekt een gemeenschappelijke taal en dat laat weinig ruimte voor discussie of interpretatie. Een hoog-laag bed, steunkousslides, hoog-laag bad, enz... zijn standaard. In de poll was dat ook zo voor het hoog-laag bed, maar niet voor de andere hulpmiddelen. De consensus zal waarschijnlijk liggen in een combinatie van standaarden en een specifieke beoordeling aan het bed.

3. Evenwicht tussen volledig en overzichtelijk
In een ergonomiebeleid zijn de overlegorganen belangrijk om aandacht te hebben voor de fysieke belasting van de verzorgenden. Overleg dient er te zijn op het niveau van de afdeling (aanspreekpunten) en op het niveau van directie (beslissers). Dit zorgt voor een draagvlak. Enerzijds moet men de collega-verpleegkundigen mee hebben om de filosofie toe te passen, anderzijds moet de directie het belang inzien van een goed ontwerp en de aankoop van gepaste hulpmiddelen.

In Nederland worden een aantal van deze beleidsmatige aspecten geëvalueerd in de Beleidsspiegel. Een suggestie die naar voor kwam, is om de Tilthermomter te verruimen met deze aspecten. Tegelijk komt de bedenking dat men niet alles in één methode moet willen steken. Een beleid omvat acties op het niveau van ontwerp, risicoanalyse en technieken. Deze moet men misschien apart bekijken en de Tilthermometer is dan specifiek voor de risicoanalyse bedoeld. Ontwerprichtlijnen hoeven niet afgetoetst te worden, aldus de invullers van de poll. Het kiezen van het gepaste hulpmiddel en techniek (last minute beoordeling) hoort dan ook eerder bij het niveau technieken. De risicoanalyse beoordeelt of de hulpmiddelen er zijn, los van het correct gebruik ervan... Dat is ook de insteek van de Tilthermometer.

4. Thuiszorg, een vak apart...
Een specifieke situatie is de thuiszorg. Er blijft een weerstand bij de zorgvrager om de gepaste hulpmiddelen aan te schaffen of te huren. In deze sector dient dus ook de zorgvrager zelf overtuigd te worden. Dat begint echter met een consensus onder zorggevers. De ene zorgverlener neemt de tillift mee van haar werkgever om de patiënt correct te verplaatsen, de andere zorgverlener doet dit niet. Dat komt verwarrend over voor de patiënt. Het kan dus blijkbaar toch zonder tillift, dus waarom een tillift huren of een glijzeil aanschaffen...

Het zou veel duidelijker communiceren naar de zorgvrager toe, wanneer er duidelijke bepalingen zijn over wat een aanvaardbare belasting is of niet. Dat sluit aan met de Nederlandse praktijkrichtlijnen. Er zijn een aantal minimum afspraken, vanaf een half-passieve patiënt steeds een glijzeil gebruiken. Dat sluit niet uit dat men de patiënt steeds nog zoveel mogelijk zelf kan laten doen.

In juli zal de werkgroep zorg zich buigen over een Vlaamse versie van de Tilthermometer. Een grote dank aan de invullers van de poll. Dit was alvast zinvolle input om verder mee aan de slag te gaan: standaarden met ruimte voor een sitatiespecifieke beoordeling, met ook aandacht voor de thuiszorg.

Nieuws

Prettige feestdagen!

VerV wenst u prettige feestdagen en een ergonomisch 2022! Om het jaar goed in te zetten, opent VerV het jaar met de online studiedag "Goede praktijken ergonomie". Dit is het jaarlijks ontmoetingsmoment voor ergonomen en ergonomie-geïnteresseerden. Inschrijven kan hier. In 2022 staan ook de...
Read more

Mentale vermoeidheid en werkprestatie

Wat is de invloed van mentale vermoeidheid op je werkprestatie? Op kantoor kunnen we ons er iets bij voorstelen, maar wat betekent dit bij fysieke jobs? Op de studiedag "Goede praktijken in ergonomie" op 25/01 zal Renée Govaerts van de VUB haar studie rond mentale vermoeidheid toelichten. We zijn...
Read more

Sedentair gedrag en hybride werken

Hoeveel zit jij als je thuiswerkt? Zit je meer of minder dan als je op kantoor werkt? Een Zweedse studie toonde aan dat we bij thuiswerk evenveel zitten als bij werken op kantoor... Op de studiedag "Goede praktijken in ergonomie" (25/01) licht An Bogaerts van KULeuven de resultaten van haar...
Read more

Intervisie "Hulpmiddelen industrie" - 06/12

De intervisie rond hulpmiddelen in de industrie is geannuleerd. Door de stijgende Coronacijfers is het niet opportuun of essentieel om deze bijeenkomst fysiek te laten doorgaan. Er is ook geen online vervangprogramma voorzien! Het doel was immers de hulpmiddelen te zien, te voelen, te testen,...
Read more

Intervisie "Verlichting" - 15/11

Op 15 november organiseerde VerV een intervisie rond de werkplekverlichting en dat in het labo lichttechnologie van de KUL te Gent. In de voormiddag kwamen enkele theoretische sessies aan bod met nieuwe inzichten rond verlichting. Het concept "integrale verlichting" en de huidige kennis...
Read more

Goede praktijken maand van de ergonomie

Tijdens de "Maand van de Ergonomie" werden goede praktijken in de kijker gezet. De praktijkrichtlijn "Risicoanalyse ergonomie" stelt dat er 12 ergonomische risico's zijn en dat de risicoanalyse oplossingsgericht moet zijn. Daarom zijn hieronder de goede oplossingen gerangschikt per risico. 1....
Read more

Human Factors NL Jaarcongres 2021

Het Human Factors NL Jaarcongres had als toepasselijk thema "Let's get physical". Het was een aangenaam weerzien van collega's in levende lijve. De collega's van de ergonomievereniging uit Nederland hadden dan ook hun beste beentje voorgezet met plenaire sessies en parallelle workshops. De setting...
Read more

Portret Koen Wijgaerts

Om te weten wie onze leden zijn en wat hen drijft, laten we elke nieuwsbrief iemand aan het woord. Deze keer is het de beurt aan Koen Wijgaerts, ergotherapeut, ergonoom, eigenaar van Supergoed en schrijver van het boek "De mens in zijn omgeving". Benieuwd naar zijn ervaringen en kijk op...
Read more

VerV op transnationaal congres MSA

Op 29 oktober 2021 was er het transnationaal congres over de preventie van werkgerelateerde klachten aan het bewegingsapparaat. In het kader van de Europese campagne van EU OSHA lichtte Anneleen Verhaeghe voor VerV de aanpak toe van Volvo Trucks met als kader de recente VerV praktijkrichtlijn...
Read more

10-10-10-campagne 2021

De 10-10-10 campagne zit erop! Op 11 oktober hebben we massaal het zitten 10 minuten onderbroken. Wie een foto deelde op sociale media maakte bovendien kans om een Steppie van Health2Work te winnen. Hieronder de drie winnaars. Proficiat aan Fiscadvies, Actief Houthalen en AZ Damiaan Oostende! Veel...
Read more