Verslag poll "Tilthermometer"

1. Tilthermometer als bruikbare methode
De invullers van de poll zijn het er over eens, de Tilthermometer is een bruikbare methode om een risicoanalyse uit te voeren. Toch is er meer nodig dan alleen een risicoanalyse. Een deel geeft dan ook aan dat de tool slechts een aanvulling is op of past binnen een ruimer beleid.

De methode wordt zeker niet door iedereen gebruikt in praktijk, de meerderheid doet eigenlijk geen echte risicoanalyse. Wel ligt er een sterke focus op de filosofie om de patiënt zoveel mogelijk zijn restcapaciteiten te laten gebruiken. Dit vraagt een inschatting van de situatie aan het bed van de patiënt, een soort LMRA (last minute risico analyse). Men bepaalt ter plekke wat de patiënt nog kan en beslist op basis daarvan de nodige hulpmiddelen.

De tilthermometer gaat meer systematisch te werk en legt afspraken voor alle collega’s op voorhand vast. Het komt neer op het vooraf indelen van patiënten in mobiliteitsklassen en op basis daarvan de gewenste hulpmiddelen en technieken te bepalen die iedereen dan toepast. Dat is zeker nog geen standaard in Vlaanderen, hoewel er toch instellingen zijn die hier al bewust mee omgaan...

De uitdaging blijft om de Tilthermometer snel te updaten. Bij een locomotorisch letsel kan men heel snel revalideren en aan capaciteit winnen. De mobiliteit van de patiënt verandert dan ook snel, de Tilthermometer moet volgen... Een LMRA doet dat automatisch, maar veronderstelt dat elke verzorgende even goed situaties kan inschatten en die moeite doet...

2. Hulpmiddelen vormen de basis
De Tilthermometer is sterk gericht op hulpmiddelen. In functie van de mobiliteitsklasse of wat de patiënt nog kan, worden de vereiste hulpmiddelen bepaald. Het al dan niet gebruiken ervan, wordt afgevinkt in de methode. Vanaf een half-passieve patiënt schrijft de Tilthermometer een glijzeil voor om een patiënt binnen het bed te verplaatsen. Een minderheid van de invullers gaat met deze stelling akkoord. Wel zijn ze er het allemaal over eens dat de capaciteiten van de patiënt bepalend zijn. De filosofie van standaarden is in Vlaanderen niet ingeburgerd.

In Nederland is de achterliggende onderbouwing een biomechanische grenswaarde. De vereiste trekkracht is te groot. In Vlaanderen blijkt men de situatie geval per geval in te schatten. Op zich is dat niet fout, maar dat maakt het moeilijker om standaarden af te spreken. In Nederland kent men de praktijkrichtlijnen, die eveneens gedragen worden door de inspectie. Iedereen spreekt een gemeenschappelijke taal en dat laat weinig ruimte voor discussie of interpretatie. Een hoog-laag bed, steunkousslides, hoog-laag bad, enz... zijn standaard. In de poll was dat ook zo voor het hoog-laag bed, maar niet voor de andere hulpmiddelen. De consensus zal waarschijnlijk liggen in een combinatie van standaarden en een specifieke beoordeling aan het bed.

3. Evenwicht tussen volledig en overzichtelijk
In een ergonomiebeleid zijn de overlegorganen belangrijk om aandacht te hebben voor de fysieke belasting van de verzorgenden. Overleg dient er te zijn op het niveau van de afdeling (aanspreekpunten) en op het niveau van directie (beslissers). Dit zorgt voor een draagvlak. Enerzijds moet men de collega-verpleegkundigen mee hebben om de filosofie toe te passen, anderzijds moet de directie het belang inzien van een goed ontwerp en de aankoop van gepaste hulpmiddelen.

In Nederland worden een aantal van deze beleidsmatige aspecten geëvalueerd in de Beleidsspiegel. Een suggestie die naar voor kwam, is om de Tilthermomter te verruimen met deze aspecten. Tegelijk komt de bedenking dat men niet alles in één methode moet willen steken. Een beleid omvat acties op het niveau van ontwerp, risicoanalyse en technieken. Deze moet men misschien apart bekijken en de Tilthermometer is dan specifiek voor de risicoanalyse bedoeld. Ontwerprichtlijnen hoeven niet afgetoetst te worden, aldus de invullers van de poll. Het kiezen van het gepaste hulpmiddel en techniek (last minute beoordeling) hoort dan ook eerder bij het niveau technieken. De risicoanalyse beoordeelt of de hulpmiddelen er zijn, los van het correct gebruik ervan... Dat is ook de insteek van de Tilthermometer.

4. Thuiszorg, een vak apart...
Een specifieke situatie is de thuiszorg. Er blijft een weerstand bij de zorgvrager om de gepaste hulpmiddelen aan te schaffen of te huren. In deze sector dient dus ook de zorgvrager zelf overtuigd te worden. Dat begint echter met een consensus onder zorggevers. De ene zorgverlener neemt de tillift mee van haar werkgever om de patiënt correct te verplaatsen, de andere zorgverlener doet dit niet. Dat komt verwarrend over voor de patiënt. Het kan dus blijkbaar toch zonder tillift, dus waarom een tillift huren of een glijzeil aanschaffen...

Het zou veel duidelijker communiceren naar de zorgvrager toe, wanneer er duidelijke bepalingen zijn over wat een aanvaardbare belasting is of niet. Dat sluit aan met de Nederlandse praktijkrichtlijnen. Er zijn een aantal minimum afspraken, vanaf een half-passieve patiënt steeds een glijzeil gebruiken. Dat sluit niet uit dat men de patiënt steeds nog zoveel mogelijk zelf kan laten doen.

In juli zal de werkgroep zorg zich buigen over een Vlaamse versie van de Tilthermometer. Een grote dank aan de invullers van de poll. Dit was alvast zinvolle input om verder mee aan de slag te gaan: standaarden met ruimte voor een sitatiespecifieke beoordeling, met ook aandacht voor de thuiszorg.

Nieuws

Bedrijfsbezoek Politie Antwerpen

Op 22 februari was VerV te gast in het nieuwe Mastergebouw van de Politie Antwerpen. Dit beantwoordt aan de WELL Building Standard voor gezonde gebouwen. Tijdens de inspirerende rondgang kwamen de concepten beweging, geluid, verlichting en klimaat ruim aan bod. De projectleider van dit...
Read more

Uitwisselingsproject eUlift

In het kader van het Europees onderzoeksproject eUlift was er een uitwisseling tussen studenten van België en Litouwen. Een week lang stond het leren, lesgeven en trainen van het verplaatsen in de zorg centraal. De resultaten van het onderzoeksproject, het handboek en educatieve filmpjes, werden...
Read more

Erkend ergonoom

Een eerste stap in de erkenning van het beroep 'ergonoom' is de registratie als erkend ergonoom. Deze voldoet aan de criteria van opleiding, werkervaring en continue bijscholing. De erkend ergonoom heeft een specialisatie ergonomie gevolgd op Masterniveau met een studiebelasting van 1500u...
Read more

Nieuwe bestuursleden van VerV

VerV houdt als vzw jaarlijks een algemene ledenvergadering. Dat is een combinatie van de adviesgroep met de bestuursleden. Naast de gezonde financiële situatie werd daar ook gestemd over nieuwe bestuursleden van VerV. Graag verwelkomen we dan ook vijf nieuwe bestuursleden. De focus...
Read more

Opstart expertisecentrum ergonomie

VerV gaat van start met een expertisecentrum ergonomie. Dit verenigt de academische instellingen die bezig zijn met wetenschappelijk onderzoek over ergonomie. Doel is een kruisbestuiving te realiseren van theorie en praktijk.  In de eerste plaats zal het expertisecentrum ergonomie...
Read more

Spreker in de kijker - Jan Damps

Op 19 maart 2024 staat de Ergoday Kantoor opnieuw gepland. Het vertrekpunt is de vernieuwde praktijkrichtlijn kantoorinrichting en de toepassing ervan in de praktijk. Op het programma staan verschillende sprekers die hun case study komen toelichten, waaronder Jan Damps. Wie ben je en wat is je link...
Read more

Anneleen Leyman wint VerV Ergonomieprijs!

Bij de VerV Ergonomieprijs staat het delen van goede praktijken onder ergonomen centraal. Iedereen kan een project indienen dat hij/zij het voorbije jaar heeft gerealiseerd en trots op is. Uit alle inzendingen wordt dan de VerV Ergonomieprijs toegekend. Winnaar van de VerV Ergonomieprijs 2023 was...
Read more

Studiedag "Goede praktijken in ergonomie" 2024

Het nieuwe ergonomiejaar gaat traditiegetrouw van start met de studiedag "Goede praktijken in ergonomie" of de Nieuwjaarsontmoeting. Deze inspirerende studiedag bood een mix van onderzoek en praktijk rond kantoor, zorg en industrie. Naast bijscholen is dit ook een moment om elkaar te ontmoeten en...
Read more

Overlegmoment onderwijsaanbod ergonomie in de zorg

Een strategische doelstelling van VerV is om bij te dragen aan onderwijs in ergonomie. Daarom houdt VerV op 29/02 een fysieke bijeenkomst over "ergonomieonderwijs binnen de zorgopleidingen". Bedoeling is dat opleidingsinstellingen ervaringen delen, best practices bespreken en gezamelijk werken aan...
Read more

Symposium eUlift

Elke dag opnieuw zetten onze zorgprofessionals letterlijk en figuurlijk hun beste beentje voor om patiënten warme en veilige zorg te bieden. Deze taken kunnen het lichaam behoorlijk belasten waardoor ergonomische hulpmiddelen meer dan ooit welkom zijn. Enter eUlift! Op 23 april organiseren VerV en...
Read more