Verslag poll "Tilthermometer"

1. Tilthermometer als bruikbare methode
De invullers van de poll zijn het er over eens, de Tilthermometer is een bruikbare methode om een risicoanalyse uit te voeren. Toch is er meer nodig dan alleen een risicoanalyse. Een deel geeft dan ook aan dat de tool slechts een aanvulling is op of past binnen een ruimer beleid.

De methode wordt zeker niet door iedereen gebruikt in praktijk, de meerderheid doet eigenlijk geen echte risicoanalyse. Wel ligt er een sterke focus op de filosofie om de patiënt zoveel mogelijk zijn restcapaciteiten te laten gebruiken. Dit vraagt een inschatting van de situatie aan het bed van de patiënt, een soort LMRA (last minute risico analyse). Men bepaalt ter plekke wat de patiënt nog kan en beslist op basis daarvan de nodige hulpmiddelen.

De tilthermometer gaat meer systematisch te werk en legt afspraken voor alle collega’s op voorhand vast. Het komt neer op het vooraf indelen van patiënten in mobiliteitsklassen en op basis daarvan de gewenste hulpmiddelen en technieken te bepalen die iedereen dan toepast. Dat is zeker nog geen standaard in Vlaanderen, hoewel er toch instellingen zijn die hier al bewust mee omgaan...

De uitdaging blijft om de Tilthermometer snel te updaten. Bij een locomotorisch letsel kan men heel snel revalideren en aan capaciteit winnen. De mobiliteit van de patiënt verandert dan ook snel, de Tilthermometer moet volgen... Een LMRA doet dat automatisch, maar veronderstelt dat elke verzorgende even goed situaties kan inschatten en die moeite doet...

2. Hulpmiddelen vormen de basis
De Tilthermometer is sterk gericht op hulpmiddelen. In functie van de mobiliteitsklasse of wat de patiënt nog kan, worden de vereiste hulpmiddelen bepaald. Het al dan niet gebruiken ervan, wordt afgevinkt in de methode. Vanaf een half-passieve patiënt schrijft de Tilthermometer een glijzeil voor om een patiënt binnen het bed te verplaatsen. Een minderheid van de invullers gaat met deze stelling akkoord. Wel zijn ze er het allemaal over eens dat de capaciteiten van de patiënt bepalend zijn. De filosofie van standaarden is in Vlaanderen niet ingeburgerd.

In Nederland is de achterliggende onderbouwing een biomechanische grenswaarde. De vereiste trekkracht is te groot. In Vlaanderen blijkt men de situatie geval per geval in te schatten. Op zich is dat niet fout, maar dat maakt het moeilijker om standaarden af te spreken. In Nederland kent men de praktijkrichtlijnen, die eveneens gedragen worden door de inspectie. Iedereen spreekt een gemeenschappelijke taal en dat laat weinig ruimte voor discussie of interpretatie. Een hoog-laag bed, steunkousslides, hoog-laag bad, enz... zijn standaard. In de poll was dat ook zo voor het hoog-laag bed, maar niet voor de andere hulpmiddelen. De consensus zal waarschijnlijk liggen in een combinatie van standaarden en een specifieke beoordeling aan het bed.

3. Evenwicht tussen volledig en overzichtelijk
In een ergonomiebeleid zijn de overlegorganen belangrijk om aandacht te hebben voor de fysieke belasting van de verzorgenden. Overleg dient er te zijn op het niveau van de afdeling (aanspreekpunten) en op het niveau van directie (beslissers). Dit zorgt voor een draagvlak. Enerzijds moet men de collega-verpleegkundigen mee hebben om de filosofie toe te passen, anderzijds moet de directie het belang inzien van een goed ontwerp en de aankoop van gepaste hulpmiddelen.

In Nederland worden een aantal van deze beleidsmatige aspecten geëvalueerd in de Beleidsspiegel. Een suggestie die naar voor kwam, is om de Tilthermomter te verruimen met deze aspecten. Tegelijk komt de bedenking dat men niet alles in één methode moet willen steken. Een beleid omvat acties op het niveau van ontwerp, risicoanalyse en technieken. Deze moet men misschien apart bekijken en de Tilthermometer is dan specifiek voor de risicoanalyse bedoeld. Ontwerprichtlijnen hoeven niet afgetoetst te worden, aldus de invullers van de poll. Het kiezen van het gepaste hulpmiddel en techniek (last minute beoordeling) hoort dan ook eerder bij het niveau technieken. De risicoanalyse beoordeelt of de hulpmiddelen er zijn, los van het correct gebruik ervan... Dat is ook de insteek van de Tilthermometer.

4. Thuiszorg, een vak apart...
Een specifieke situatie is de thuiszorg. Er blijft een weerstand bij de zorgvrager om de gepaste hulpmiddelen aan te schaffen of te huren. In deze sector dient dus ook de zorgvrager zelf overtuigd te worden. Dat begint echter met een consensus onder zorggevers. De ene zorgverlener neemt de tillift mee van haar werkgever om de patiënt correct te verplaatsen, de andere zorgverlener doet dit niet. Dat komt verwarrend over voor de patiënt. Het kan dus blijkbaar toch zonder tillift, dus waarom een tillift huren of een glijzeil aanschaffen...

Het zou veel duidelijker communiceren naar de zorgvrager toe, wanneer er duidelijke bepalingen zijn over wat een aanvaardbare belasting is of niet. Dat sluit aan met de Nederlandse praktijkrichtlijnen. Er zijn een aantal minimum afspraken, vanaf een half-passieve patiënt steeds een glijzeil gebruiken. Dat sluit niet uit dat men de patiënt steeds nog zoveel mogelijk zelf kan laten doen.

In juli zal de werkgroep zorg zich buigen over een Vlaamse versie van de Tilthermometer. Een grote dank aan de invullers van de poll. Dit was alvast zinvolle input om verder mee aan de slag te gaan: standaarden met ruimte voor een sitatiespecifieke beoordeling, met ook aandacht voor de thuiszorg.

Nieuws

Verslag Nieuwjaarsontmoeting op 24/01/2017

De studiedag "Goede praktijken in ergonomie" was ook dit jaar een voltreffer. Boeiende sprekers en een interactief publiek zorgden voor een inspirerende studiedag. Attractie van de dag waren de exoskelets die het publiek kon testen. Hieronder kan u de presentaties nog eens terugvinden. Werkbaar...
Read more

Presentaties studiedag "Goede praktijken in ergonomie" 2018

Om het jaar goed in te zetten organiseerde de VerV op 23 januari 2018 zijn jaarlijkse studiedag "Goede praktijken in ergonomie" of de Nieuwjaarsontmoeting. Lees hieronder de presentaties en bekijk de sfeerbeelden. Gezonde kantoren volgens de WELL standaard Evelien Koekkoek, ...
Read more

Inzendingen "Goede praktijk ergonomie 2016"

Met 20 inzendingen kende deze eerste prijs voor "Goede praktijk ergonomie 2016" een mooie respons. Opvallend was het brede publiek dat met ergonomie bezig is: van preventieadviseur niveau I tot II, van bachelor LO tot master productontwikkeling, van studerende tot werkende ergonoom... Hieronder een...
Read more

Portret: VerV lid aan het woord (Sven)

De Vlaamse Ergonomie Vereniging (VerV) is het voorbije jaar snel gegroeid tot het grootste ergonomienetwerk in België. Onder de leden zijn bekende en nieuwe namen te vinden, preventieadviseurs specialisten en generalisten, ergonomen en niet-ergonomen,... voor elk wat wils. Om zicht te krijgen op...
Read more

Bedrijfsbezoek Coca Cola

Op 21 maart was Coca Cola de gastheer voor een bedrijfsbezoek met de focus op ergonomie. De koppeling tussen theorie en praktijk zorgde voor een inspirerende namiddag. Evaluatie van de fysieke belasting - Machteld Van de Woestyne (.pdf) De strategie van Coca Cola is om de productie lokaal te...
Read more

Beste wensen voor 2017!

Vanuit de VerV wensen we al onze leden veel energie en goesting om ergonomie op de kaart te blijven zetten. VerV wil blijven inzetten op het delen van deze ervaringen door middel van studiedagen. In 2017 willen we verder bouwen op de afgelegde weg tijdens het voorbije jaar. Een terugblik... Start...
Read more

Specialisatie ergonomie: cursist aan het woord (Ronny)

De specialisatie ergonomie draait op volle toeren. Vernieuwd is de modulaire aanpak waarvan de eerste twee modules reeds volledig doorlopen zijn. Tijd voor een eerste stand van zaken en hiervoor gingen we te rade bij enkele cursisten. 1. Kan je een korte voorstelling geven van jezelf? Waar werk...
Read more

Specialisatie ergonomie: cursist aan het woord (Lara)

De specialisatie ergonomie draait op volle toeren. Vernieuwd is de modulaire aanpak waarvan de eerste twee modules reeds volledig doorlopen zijn. Tijd voor een eerste stand van zaken en hiervoor gingen we te rade bij enkele cursisten. 1. Kan je een korte voorstelling geven van jezelf? Waar werk...
Read more

Studiedag Vlaamse Tilthermometer - deel 2

Op 1 december kwamen de deelnemers aan de studiedag "Vlaamse Tilthermometer" terug samen om de opgedane ervaring met elkaar te delen. Op de eerste dag was de nieuwe tool voorgesteld en ingeoefend. Daarna waren de deelnemers zelf aan de slag gegaan in hun zorginstelling. Het werd een boeiende en...
Read more

Prijs voor "Goede Praktijk Ergonomie 2016"

Heb je het afgelopen jaar zelf een project uitgevoerd waar je fier op bent? Heb je binnen je opleiding een eindwerk, projectwerk of ontwerp rond ergonomie gemaakt? Stuur deze goede praktijk zeker in en win een Deskbike. Uit de inzendingen zal een jury de Goede Praktijk Ergonomie 2016 kiezen... De...
Read more