Verslag poll "Minder zitten op kantoor"

Dat het thema minder zitten op kantoor leeft bij de ergonomen, mag duidelijk zijn. Iedereen is op zoek hoe men dit kan aanpakken in praktijk, maar toch is er ook al heel veel getest en ingevoerd. Een bloemlezing van de resultaten...

1. Zit-statafels
Zit-statafels zijn aan een tweede leven bezig. Vroeger werden ze reeds ingezet voor mensen met specifieke rugklachten. Dit wordt heel positief onthaald door de medewerkers. Vandaag zijn zit-statafels een handige manier om medewerkers makkelijk van houding te laten veranderen. Het staand werken als afwisseling van het traditionele zitten wordt als verfrissend en alert ervaren. De medewerkers reageren enthousiast en ervaren het als een meerwaarde. Op basis van het bijhouden van een zitdagboek wordt de zit-stafel ruim meer dan één uur per dag gebruikt in de staande positie.

Toch zijn niet alle geluiden zo positief. Sommige bedrijven stellen een piek vast na de introductie van de tafels. Het effect vlakt echter  af en de zit-statafel wordt nog weinig gebruikt. Een andere vaststelling is dat er toch vaak zittend gewerkt wordt. Van regelmatige houdingsafwisseling is niet echt sprake. Men staat voor een lange periode recht en daarna zit men voor een lange periode... Een terugkerende opmerking is dat medewerkers blijvend gemotiveerd en gestimuleerd moeten worden. Er is sensibilisatie en een kader nodig. De “what’s in it for me?” moet duidelijk zijn.

2. Van sensibilisatie naar gedragsverandering
Sensibilisatie is de vaak gebruikste term om het zitten te onderbreken met staande of bewegende tussenperiodes. Dat gaat in twee richtingen. Enerzijds dient de werkgever warm gemaakt te worden voor dynamisch werken en om de nodige financiële inspanningen te doen. Daarvoor zijn hardere en meer sexy argumenten nodig: return on investment en productiviteit. Anderzijds vraagt het stimuleren van medewerkers veel energie. Over het algemeen worden de tips wel goed onthaald, maar het blijvend effect wordt vaak in vraag gesteld. Het haalt weinig uit, er is toch geen evaluatie achteraf. Er is meer nodig dan de klassieke tips.

Omdat zitten een gewoonte is, is een gedragsverandering het doel. Tips op individueel niveau moeten dus meer gericht zijn op die gewoontes. Taken die men traditioneel zittend doet, gaat men vragen om staand te doen. Op die manier worden nieuwe routines geïntroduceerd, die een meer blijvend effect kunnen hebben. Voor wie weinig gevarieerd werk doet, is een andere strategie het staan te koppelen aan specifieke momenten van de dag (vlak na elke pauze). Individuele doel afspreken, opvolgen en visualiseren via bvb een dagboek of activiteitsmeters heeft meer effect.

Gewoontes veranderen doet men echter niet alleen. Gedrag wordt bepaald door de groepsnorm of bedrijfscultuur/mentaliteit. Het creëren van een community wordt daarom ook vermeld om nieuwe gewoontes te ondersteunen. Apps kunnen dit groepsgevoel versterken door gezamelijk een doel te behalen (bvb de aarde rond wandelen). Met deze aanpak vermelden sommige bedrijven een duurzaam effect te behalen.

3. Dynamische werkplekken
De wandelbureaus en de bureaufietsen zijn in mindere mate getest. De algemene bevinding is dat deze dynamische vormen goed doenbaar zijn voor algemeen kantoorwerk zoals typen en administratie. Ze zijn evenwel minder geschikt voor meer nauwkeurige taken zoals schrijven en beeld- of tekstcorrectie.

Een pilootproject met wandelbureaus noteerde een positief effect, vooral om de middagdip tegen te gaan. Gemiddeld werd er een uur per dag gewandeld op de loopband. Bureaufietsen worden op korte termijn ook positief onthaald en gebruikt. Na één jaar blijkt toch dat het vooral de die-hards zijn die op de bureaufiets blijven werken. Ook als deze op de meest gunstige plaatsen (dichtbij het venster) in een open kantoor werden geplaatst, gingen de medewerkers de fietsen niet spontaan gebruiken. Waar het voor zit-statafels moeilijk is om de werkgever te overtuigen tot aankoop, is dit voor deze dynamische vormen nog meer het geval.

4. Varia
Staand vergaderen wordt goed onthaald voor kortere periodes (<30min). De argumenten van alertheid, efficiëntie en verfrissend komen ook hier naar voor. Omdat lang staan ook niet goed is, moet men mensen actief leren staan. Anderen ervaren dat een half-staande houding aangenamer is om te vergaderen of werken. Uiteraard kan men ook wandelend vergaderen.

Subtiele feedback over te lange zitperiodes maakt de veelzitters bewust. Pauzesoftware werkt op voorwaarde dat de melding het werk niet stoort en kan omzeild worden indien het niet past. Een andere manier is de prikkel vanuit de stoel te laten komen zoals bij de Axia Smart. Ook met Lumoback heeft men al getest, maar zonder feedback hervalt men snel terug in oude gewoontes.

Tot slot zijn er de statafels zoals Jaswig, die gedeeld kunnen worden door meerdere collega’s. Dat is financieel een meer haalbare oplossing. Als enige staand gaan werken is echter niet altijd evident. De mentaliteit moet er rijp voor zijn. Het moet voor de medewerkers duidelijk zijn waar, waarom en wanneer deze statafels gebruikt kunnen worden. Dit geldt ook wanneer men start met een kleine test...

Minder zitten op kantoor leeft. Het is alleszins een actueel thema om ergonomie bespreekbaar te maken. Bedankt aan alle invullers van de poll, het waren leerzame ervaringen recht uit de praktijk!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nieuws

Spreker in de kijker - Steven Amandels

Op 19 maart 2024 staat de Ergoday Kantoor opnieuw gepland. Het vertrekpunt is de vernieuwde praktijkrichtlijn kantoorinrichting en de toepassing ervan in de praktijk. Op het programma staan verschillende sprekers die hun case study komen toelichten, waaronder Steven Amandels. Wie ben je en wat is...
Read more

Bedrijfsbezoek Politie Antwerpen

Op 22 februari was VerV te gast in het nieuwe Mastergebouw van de Politie Antwerpen. Dit beantwoordt aan de WELL Building Standard voor gezonde gebouwen. Tijdens de inspirerende rondgang kwamen de concepten beweging, geluid, verlichting en klimaat ruim aan bod. De projectleider van dit...
Read more

Uitwisselingsproject eUlift

In het kader van het Europees onderzoeksproject eUlift was er een uitwisseling tussen studenten van België en Litouwen. Een week lang stond het leren, lesgeven en trainen van het verplaatsen in de zorg centraal. De resultaten van het onderzoeksproject, het handboek en educatieve filmpjes, werden...
Read more

Nieuwe bestuursleden van VerV

VerV houdt als vzw jaarlijks een algemene ledenvergadering. Dat is een combinatie van de adviesgroep met de bestuursleden. Naast de gezonde financiële situatie werd daar ook gestemd over nieuwe bestuursleden van VerV. Graag verwelkomen we dan ook vijf nieuwe bestuursleden. De focus...
Read more

Opstart expertisecentrum ergonomie

VerV gaat van start met een expertisecentrum ergonomie. Dit verenigt de academische instellingen die bezig zijn met wetenschappelijk onderzoek over ergonomie. Doel is een kruisbestuiving te realiseren van theorie en praktijk.  In de eerste plaats zal het expertisecentrum ergonomie...
Read more

Spreker in de kijker - Jan Damps

Op 19 maart 2024 staat de Ergoday Kantoor opnieuw gepland. Het vertrekpunt is de vernieuwde praktijkrichtlijn kantoorinrichting en de toepassing ervan in de praktijk. Op het programma staan verschillende sprekers die hun case study komen toelichten, waaronder Jan Damps. Wie ben je en wat is je link...
Read more

Anneleen Leyman wint VerV Ergonomieprijs!

Bij de VerV Ergonomieprijs staat het delen van goede praktijken onder ergonomen centraal. Iedereen kan een project indienen dat hij/zij het voorbije jaar heeft gerealiseerd en trots op is. Uit alle inzendingen wordt dan de VerV Ergonomieprijs toegekend. Winnaar van de VerV Ergonomieprijs 2023 was...
Read more

Studiedag "Goede praktijken in ergonomie" 2024

Het nieuwe ergonomiejaar gaat traditiegetrouw van start met de studiedag "Goede praktijken in ergonomie" of de Nieuwjaarsontmoeting. Deze inspirerende studiedag bood een mix van onderzoek en praktijk rond kantoor, zorg en industrie. Naast bijscholen is dit ook een moment om elkaar te ontmoeten en...
Read more

Spreker in de kijker - Els De Wael

Op 19 maart 2024 staat de Ergoday Kantoor opnieuw gepland. Het vertrekpunt is de vernieuwde praktijkrichtlijn kantoorinrichting en de toepassing ervan in de praktijk. Op het programma staan verschillende sprekers die hun case study komen toelichten, waaronder Els De Wael.  Wie ben je en...
Read more

Spreker in de kijker - Marieke De Craemer

Op 23 januari 2024 organiseren we opnieuw de studiedag 'Goede praktijken in ergonomie'. Tijdens deze nieuwjaarsontmoeting staan er enkele sprekers op het programma en die laten we graag op voorhand al even aan het woord. Marieke De Craemer komt spreken over sedentair gedrag en bewegen. Wie ben je...
Read more