Verslag "Mensgericht ontwerpen"

Op 7 november was het verzamelen geblazen in Leuven voor de masterclass "Mensgericht ontwerpen". Aan de hand van praktijkvoorbeelden en een oefening werd de systeemaanpak van ergonomie als ontwerpdiscipline toegelicht. Spreker van de dag was Sjoerd Reinstra. Hij maakte de leidende rol duidelijk die een ergonoom kan spelen vanaf het begin van het ontwerpproces. Knap!

Presentatie Masterclass Mensgericht Ontwerpen (.pdf)

Systeemaanpak
Een kort loopje doorheen de geschiedenis leidde tot het doel van ergonomie: ontwerpen voor een goede prestatie, veiligheid, gezondheid en comfort van de gebruikers. Daarvoor is een systeembenadering vereist. Dit betekent dat men de interactie tussen mens en machine in een breed perspectief bekijkt met aandacht voor omgeving, tijd, enz... Dit gaat verder dan de zogenaamde "minimale ergonomie" die erop gericht is om zo goedkoop mogelijk te zijn of strikt te voldoen aan de wetgeving.

Ontwerpproces
Een ontwerp van een nieuwe werkpost is een serieus project. De opdrachtgever engageert zich in een proces dat bestaat uit verschillende stappen: voorbereiding, analyse, ontwerp, uitvoeren, realisatie en evaluatie.

- In de voorbereiding worden de systeemgrenzen en randvoorwaarden bepaald. In het herontwerp van een sorteerwerkplek in een postcentrum, kunnen bijvoorbeeld de postzakken of bakken niet aangepast worden. Het systeem speelt zich dus af binnen de fysieke ruimte van de postsorteerder. Tijd, geld, projectcoördinatie,... zijn randvoorwaarden die vanaf het begin duidelijk moeten zijn.

- Een grondige analyse vraagt zijn tijd en een participatieve aanpak. In de formele analyse tracht men te achterhalen wat er dient te gebeuren en hoe deze taken/handelingen uitgevoerd worden. Dit kan aan de hand van documenten zoals grondplan, uurroosters, RIE, enz... Andere mogelijkheid zijn interviews of enquêtes. Veel informatie wordt ook gehaald door te observeren, eenvoudig door mee te lopen tot complex door videoregistratie. Al deze informatie moet vervolgens gestructureerd worden om te komen tot een programma van eisen. Deze zijn cruciaal in het ontwerpproces. Ze bepalen de verdere ontwerpoplossingen.

- Ontwerpen gebeurt op basis van het programma van eisen, van algemeen naar specifiek. Op een vlekkenplan kan een eerst schetsontwerp getoond worden. Dit heeft nog niet mooi uitgetekend te zijn, het is een instrument om het gesprek met de gebruikers aan te gaan. Na een eerste overlegronde kan men een aantal functionele ontwerpen maken, dat al concreter zijn. Hierover kunnen de gebruikers voor- en nadelen opsommen en aanpassingen voorstellen. Wanneer het ontwerp een meer definitieve vorm krijgt, kan een mock up gemaakt worden om te testen in realiteit.

- Daarna volgen de stappen van uitvoeren, realisatie en evaluatie. Gebruikersparticipatie in al deze stappen blijft een belangrijke meerwaarde. Meest interessant is als dezelfde groep gebruikers vanaf het begin het hele proces mee doorloopt. Dit creëert draagvlak en betrokkenheid, het is "hun" ontwerp.

In de namiddag volgde een praktijkoefening rond een sorteerlijn in een postcentrum. In groepjes werd er gediscussieerd en gebrainstormd over nieuwe oplossingsmogelijkheden. Het was een interessante ervaring om te zien hoe collega's de zaken aanpakken en samen tot iets nieuws te komen. Het was een aangename en onderhoudende masterclass, waarbij we goed verzorgd werden door de mensen van het Park Inn hotel.

Nieuws

Portret Alexandra Van Kerkhoven

Om te weten wie onze leden zijn en wat hen drijft, laten we elke nieuwsbrief iemand aan het woord. Deze keer is het de beurt aan mevr. Alexandra Van Kerkhoven, preventieadviseur ergonomie bij Liantis en zelfstandig kinesitherapeute in bijberoep. Benieuwd naar haar ervaringen en kijk op...
Lees meer

Inzendingen VerV Ergonomieprijs 2020

De VerV Ergonomieprijs beloont elk jaar een goede praktijk in ergonomie. In 2020 waren er heel wat interessante projecten, ontwerpen, eindwerken en realisaties op vlak van ergonomie. De inzendingen voor de VerV Ergonomieprijs 2020 kan je hieronder vinden... Wil je meestemmen, ga dan naar deze...
Lees meer

Ergoday industrie "Prestatie en ergonomie" - 20/04

De Ergoday Industrie met als thema "Prestatie en ergonomie" vindt plaats op 20 april 2021 in de namiddag. Doel van deze online studiedag is om toe te lichten hoe ergonomie een positieve impact heeft op de prestatie door het optimaliseren van processen. Topsprekers komen een kader toelichten, alsook...
Lees meer

Portret Cinthy Ameye

Om te weten wie onze leden zijn en wat hen drijft, laten we elke nieuwsbrief iemand aan het woord. Deze keer is het de beurt aan mevr. Cinthy Ameye, adviseur ergonomie en binnenkort preventieadviseur niveau 2 bij AZ Delta te Roeselare. Benieuwd naar haar ervaringen en kijk op ergonomie?  1....
Lees meer

Webinar "3D houdingsanalyse" - 25/02

Houding is de meest zichtbare risicofactor van ergonomie. Toch kan men deze vandaag ook objectief meten in 3D. Deze webinar toont aan de hand van voorbeelden uit de praktijk hoe men de resultaten kan interpreteren, visualiseren of zelfs gebruiken om de totale lichaamsbelasting te bepalen. Schrijf...
Lees meer

Webinar "Hoe juiste hulpmiddel kiezen in de zorg" - 04/03

Op 4 maart 2021 om 15 uur organiseert VerV een webinar rond het kiezen van het geschikte hulpmiddel in de zorg. Op de markt bestaat een heel gamma aan hulpmiddelen over de verschillende merken heen. Toch bestaan er websites zoals GoedGebruik, Scouters en KOC die helpen een goede keuze te maken....
Lees meer

Webinar "Active workplace certification" - 12/02

Active workplace certification is een Europees onderzoeksproject dat meer beweging op het werk wil creëren door een gestructureerde aanpak. De Artevelde Hogeschool is de Belgische partner in het project, waarbij de uitdaging ligt in de vertaalslag van de literatuur naar de praktijk. In deze...
Lees meer

Ergodays 2021

De data van de Ergodays in 2021 liggen vast. Reserveer de data alvast in je agenda! Ergoday industrie - 20/4 - Ergonomie en prestatie Ergoday kantoor - 01/06 - Risicoanalyse beeldschermwerk Ergoday zorg - 21/10 - Goede praktijken in de zorg De Ergodays zijn de ontmoetingsmomenten voor de...
Lees meer

Hoe gebruik jij antropometrietabellen?

VerV werkt mee aan een onderzoeksproject rond antropometrie, de lichaamsafmetingen van mensen. De AP Hogeschool in Antwerpen onderzoekt hoe vandaag ergonomen en ontwerpers gebruik maken van antropometrietabellen. Deze input kan dienen voor een update van de DINBelg 2005 tabellen. Daarom houden ze...
Lees meer

Intervisie "Multi KIM" - 17/12

Op 17 december  hield VerV een online oefensessie over de "Multi KIM". Eind dit jaar verschenen immers nieuwe interactieve documenten van KIM: KIM interpolatie en multi KIM. Enerzijds waren er de individuele KIMs waarbij men in een invulbaar pdf document makkelijker de tussenliggende waardes...
Lees meer