Verslag "Mensgericht ontwerpen"

Op 7 november was het verzamelen geblazen in Leuven voor de masterclass "Mensgericht ontwerpen". Aan de hand van praktijkvoorbeelden en een oefening werd de systeemaanpak van ergonomie als ontwerpdiscipline toegelicht. Spreker van de dag was Sjoerd Reinstra. Hij maakte de leidende rol duidelijk die een ergonoom kan spelen vanaf het begin van het ontwerpproces. Knap!

Presentatie Masterclass Mensgericht Ontwerpen (.pdf)

Systeemaanpak
Een kort loopje doorheen de geschiedenis leidde tot het doel van ergonomie: ontwerpen voor een goede prestatie, veiligheid, gezondheid en comfort van de gebruikers. Daarvoor is een systeembenadering vereist. Dit betekent dat men de interactie tussen mens en machine in een breed perspectief bekijkt met aandacht voor omgeving, tijd, enz... Dit gaat verder dan de zogenaamde "minimale ergonomie" die erop gericht is om zo goedkoop mogelijk te zijn of strikt te voldoen aan de wetgeving.

Ontwerpproces
Een ontwerp van een nieuwe werkpost is een serieus project. De opdrachtgever engageert zich in een proces dat bestaat uit verschillende stappen: voorbereiding, analyse, ontwerp, uitvoeren, realisatie en evaluatie.

- In de voorbereiding worden de systeemgrenzen en randvoorwaarden bepaald. In het herontwerp van een sorteerwerkplek in een postcentrum, kunnen bijvoorbeeld de postzakken of bakken niet aangepast worden. Het systeem speelt zich dus af binnen de fysieke ruimte van de postsorteerder. Tijd, geld, projectcoördinatie,... zijn randvoorwaarden die vanaf het begin duidelijk moeten zijn.

- Een grondige analyse vraagt zijn tijd en een participatieve aanpak. In de formele analyse tracht men te achterhalen wat er dient te gebeuren en hoe deze taken/handelingen uitgevoerd worden. Dit kan aan de hand van documenten zoals grondplan, uurroosters, RIE, enz... Andere mogelijkheid zijn interviews of enquêtes. Veel informatie wordt ook gehaald door te observeren, eenvoudig door mee te lopen tot complex door videoregistratie. Al deze informatie moet vervolgens gestructureerd worden om te komen tot een programma van eisen. Deze zijn cruciaal in het ontwerpproces. Ze bepalen de verdere ontwerpoplossingen.

- Ontwerpen gebeurt op basis van het programma van eisen, van algemeen naar specifiek. Op een vlekkenplan kan een eerst schetsontwerp getoond worden. Dit heeft nog niet mooi uitgetekend te zijn, het is een instrument om het gesprek met de gebruikers aan te gaan. Na een eerste overlegronde kan men een aantal functionele ontwerpen maken, dat al concreter zijn. Hierover kunnen de gebruikers voor- en nadelen opsommen en aanpassingen voorstellen. Wanneer het ontwerp een meer definitieve vorm krijgt, kan een mock up gemaakt worden om te testen in realiteit.

- Daarna volgen de stappen van uitvoeren, realisatie en evaluatie. Gebruikersparticipatie in al deze stappen blijft een belangrijke meerwaarde. Meest interessant is als dezelfde groep gebruikers vanaf het begin het hele proces mee doorloopt. Dit creëert draagvlak en betrokkenheid, het is "hun" ontwerp.

In de namiddag volgde een praktijkoefening rond een sorteerlijn in een postcentrum. In groepjes werd er gediscussieerd en gebrainstormd over nieuwe oplossingsmogelijkheden. Het was een interessante ervaring om te zien hoe collega's de zaken aanpakken en samen tot iets nieuws te komen. Het was een aangename en onderhoudende masterclass, waarbij we goed verzorgd werden door de mensen van het Park Inn hotel.

Nieuws

Bedrijfsbezoek Barco

Op 22 november in de voormiddag gaat VerV op bezoek bij Barco. De Barco One Campus te Kortrijk herbergt ook een exerpience center. Naast de kantoorinrichting krijgen de bezoekers ook een beeld van de innovatieve technologieën voor op kantoor. Schrijf je hier in!
Lees meer

Webinar "eUlift - leerplatform zorg"

Op 3 oktober om 15u organiseert VerV een webinar om de resultaten van het eUlift project voor te stellen. Dit is een digitaal leerplatform voor de zorg met als blikvangers de 3D filmpjes van de transfers in functie van de mobiliteitsklassen. Dit kadert binnen een leerlijn ergonomie voor de zorg,...
Lees meer

Ergoscore.be

De nieuwe wetgeving ergonomie omschrijft de risicoanalyse als het opsporen van ergonomische risico's en het beoordelen van ergonomische risicofactoren met preventiemaatregelen als doel. VerV lanceert daarom Ergoscore.be, een eenvoudige risicoanalysetool, die u online door deze stappen uit de...
Lees meer

VerV checklist praktijkrichtlijn kantoorinrichting

De nieuwe wetgeving ergonomie vestigt de aandacht op het belang van de ontwerpfase. Bij een nieuwe kantoorinrichting speelt de ergonoom een belangrijke rol. Daarom ontwikkelde VerV een checklist gebaseerd op de praktijkrichtlijn kantoorinrichting. Het resultaat is een opsomming van aandachtspunten...
Lees meer

Erkend ergonoom

Een Erkend Ergonoom heeft een specialisatie in ergonomie gevolgd, is actief werkzaam en schoolt zich continu bij als ergonoom. Hierbij gelden de internationale criteria als basis. Een onafhankelijke accreditie-instelling, Belgian Institute for Certified Ergonomists (BICE), volgt deze op. De titel...
Lees meer

Webinar "Evidence based kantoorergonomie" - 19/09

Binnen de specialisatie ergonomie kwamen twee interessante papers aan bod rond curved monitors en blauw licht. Deze topics vormen de basis van deze evidence based webinar rond kantoorergonomie. Het tijdstip is 19/09 om 15u30. Schrijf je hier in! * Gekromde schermen De extra brede schermen met...
Lees meer

Verslag Congres Navorming 2024

Het Veiligheidsinstituut van de AP Hogeschool organiseert elk jaar een groot bijscholingsevent voor preventieadviseurs, het Congres Navorming. Daar staat ook steevast ergonomie op het programma. VerV kreeg de gelegenheid om de praktijkrichtlijn kantoorinrichting, de Ergoscore en de principes van...
Lees meer

Webinars 10-10-10

Op 10/10 het zitten 10 minuten onderbreken op kantoor of op school, dat is de 10-10-10 campagne. Dit is een organisatie van VerV en Vlaams Instituut Gezond Leven. Ter gelegenheid van deze campagne staan er op 10 oktober ook twee webinars op het programma. 13u00 Wisselwerken op kantoor in de...
Lees meer

Studiedag "Nieuwe wetgeving ergonomie in praktijk"

Deze succesvolle studiedag keek naar de toepassing van de wetgeving ergonomie in de praktijk. Uit de toelichting van TWW (arbeidsinspectie) bleek dat de risicoanalyse ergonomie een centrale rol speelt. Aansluitend werd dan ook een nieuwe methode, de Ergoscore, in groepjes ingeoefend. Snel en...
Lees meer