Verslag poll "Minder zitten op kantoor"

Dat het thema minder zitten op kantoor leeft bij de ergonomen, mag duidelijk zijn. Iedereen is op zoek hoe men dit kan aanpakken in praktijk, maar toch is er ook al heel veel getest en ingevoerd. Een bloemlezing van de resultaten...

1. Zit-statafels
Zit-statafels zijn aan een tweede leven bezig. Vroeger werden ze reeds ingezet voor mensen met specifieke rugklachten. Dit wordt heel positief onthaald door de medewerkers. Vandaag zijn zit-statafels een handige manier om medewerkers makkelijk van houding te laten veranderen. Het staand werken als afwisseling van het traditionele zitten wordt als verfrissend en alert ervaren. De medewerkers reageren enthousiast en ervaren het als een meerwaarde. Op basis van het bijhouden van een zitdagboek wordt de zit-stafel ruim meer dan één uur per dag gebruikt in de staande positie.

Toch zijn niet alle geluiden zo positief. Sommige bedrijven stellen een piek vast na de introductie van de tafels. Het effect vlakt echter  af en de zit-statafel wordt nog weinig gebruikt. Een andere vaststelling is dat er toch vaak zittend gewerkt wordt. Van regelmatige houdingsafwisseling is niet echt sprake. Men staat voor een lange periode recht en daarna zit men voor een lange periode... Een terugkerende opmerking is dat medewerkers blijvend gemotiveerd en gestimuleerd moeten worden. Er is sensibilisatie en een kader nodig. De “what’s in it for me?” moet duidelijk zijn.

2. Van sensibilisatie naar gedragsverandering
Sensibilisatie is de vaak gebruikste term om het zitten te onderbreken met staande of bewegende tussenperiodes. Dat gaat in twee richtingen. Enerzijds dient de werkgever warm gemaakt te worden voor dynamisch werken en om de nodige financiële inspanningen te doen. Daarvoor zijn hardere en meer sexy argumenten nodig: return on investment en productiviteit. Anderzijds vraagt het stimuleren van medewerkers veel energie. Over het algemeen worden de tips wel goed onthaald, maar het blijvend effect wordt vaak in vraag gesteld. Het haalt weinig uit, er is toch geen evaluatie achteraf. Er is meer nodig dan de klassieke tips.

Omdat zitten een gewoonte is, is een gedragsverandering het doel. Tips op individueel niveau moeten dus meer gericht zijn op die gewoontes. Taken die men traditioneel zittend doet, gaat men vragen om staand te doen. Op die manier worden nieuwe routines geïntroduceerd, die een meer blijvend effect kunnen hebben. Voor wie weinig gevarieerd werk doet, is een andere strategie het staan te koppelen aan specifieke momenten van de dag (vlak na elke pauze). Individuele doel afspreken, opvolgen en visualiseren via bvb een dagboek of activiteitsmeters heeft meer effect.

Gewoontes veranderen doet men echter niet alleen. Gedrag wordt bepaald door de groepsnorm of bedrijfscultuur/mentaliteit. Het creëren van een community wordt daarom ook vermeld om nieuwe gewoontes te ondersteunen. Apps kunnen dit groepsgevoel versterken door gezamelijk een doel te behalen (bvb de aarde rond wandelen). Met deze aanpak vermelden sommige bedrijven een duurzaam effect te behalen.

3. Dynamische werkplekken
De wandelbureaus en de bureaufietsen zijn in mindere mate getest. De algemene bevinding is dat deze dynamische vormen goed doenbaar zijn voor algemeen kantoorwerk zoals typen en administratie. Ze zijn evenwel minder geschikt voor meer nauwkeurige taken zoals schrijven en beeld- of tekstcorrectie.

Een pilootproject met wandelbureaus noteerde een positief effect, vooral om de middagdip tegen te gaan. Gemiddeld werd er een uur per dag gewandeld op de loopband. Bureaufietsen worden op korte termijn ook positief onthaald en gebruikt. Na één jaar blijkt toch dat het vooral de die-hards zijn die op de bureaufiets blijven werken. Ook als deze op de meest gunstige plaatsen (dichtbij het venster) in een open kantoor werden geplaatst, gingen de medewerkers de fietsen niet spontaan gebruiken. Waar het voor zit-statafels moeilijk is om de werkgever te overtuigen tot aankoop, is dit voor deze dynamische vormen nog meer het geval.

4. Varia
Staand vergaderen wordt goed onthaald voor kortere periodes (<30min). De argumenten van alertheid, efficiëntie en verfrissend komen ook hier naar voor. Omdat lang staan ook niet goed is, moet men mensen actief leren staan. Anderen ervaren dat een half-staande houding aangenamer is om te vergaderen of werken. Uiteraard kan men ook wandelend vergaderen.

Subtiele feedback over te lange zitperiodes maakt de veelzitters bewust. Pauzesoftware werkt op voorwaarde dat de melding het werk niet stoort en kan omzeild worden indien het niet past. Een andere manier is de prikkel vanuit de stoel te laten komen zoals bij de Axia Smart. Ook met Lumoback heeft men al getest, maar zonder feedback hervalt men snel terug in oude gewoontes.

Tot slot zijn er de statafels zoals Jaswig, die gedeeld kunnen worden door meerdere collega’s. Dat is financieel een meer haalbare oplossing. Als enige staand gaan werken is echter niet altijd evident. De mentaliteit moet er rijp voor zijn. Het moet voor de medewerkers duidelijk zijn waar, waarom en wanneer deze statafels gebruikt kunnen worden. Dit geldt ook wanneer men start met een kleine test...

Minder zitten op kantoor leeft. Het is alleszins een actueel thema om ergonomie bespreekbaar te maken. Bedankt aan alle invullers van de poll, het waren leerzame ervaringen recht uit de praktijk!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nieuws

Spreker in de kijker - Tuur van der Have

Het Ergonomiecongres op 24 oktober 2023 komt er snel aan. Graag laten we ook de sprekers aan het woord over hun sessie en verwachtingen. Tuur van der Have van KU Leuven mag de spits afbijten. Wat ga je vertellen op het ergonomiecongres? In mijn demosessie zal ik de deelnemers introduceren in het...
Read more

VerV pleit voor preventieve wetgeving ergonomie

VerV heeft een visienota overgemaakt aan FOD WASO met zijn kijk op een nieuwe wetgeving over ergonomie. Aanleiding is de ambitie van minister Dermagne om een kader rond "MSA" of musculoskeletale aandoeningen te maken. VerV stelt in zijn nota vijf strijdpunten voor, hieronder kort samengevat: 1....
Read more

Projectgroep onderwijs

Ligt ergonomie op school jou nauw aan het hart? Dan is de werkgroep onderwijs iets voor jou! Op die manier wil VerV alle leden de kans geven om mee te werken. Het gevraagde engagement is in de eerste fase twee vergaderingen van twee uur. * Vergadering 1: opzet en ervaringen * Vergadering 2: inhoud...
Read more

Sessie in de kijker: Toolbox hybride werken

De toolbox hybride werken geeft concrete tips, ervaringen en cijfers om aan de slag te gaan binnen je team of onderneming. Ook handig voor de ergonoom om inspiratie op te doen. TNO komt bovendien zelf deze toolbox toelichten op het Ergonomiecongres van 24/10. Wees erbij! Er zijn acht toolboxen...
Read more

Sponsoring Ergonomiecongres

Op het VerV Ergonomiecongres van 24 oktober 2023 krijgen de sponsors een speciale plaats. Rondom de centrale cateringruimte van De Montil in Affligem is er plaats voor de verschillende sponsorstanden. Zo ontstaat er een constante interactie tussen de deelnemers en de exposanten. De bestaande...
Read more

Ergonomiesprokkels Tim Renders

In de aanloop van het Ergonomiecongres laten we telkens een deelnemer aan het woord. Eerste inschrijver was Tim Renders, intern preventieadviseur in de industrie. VerV vroeg waarom hij er zeker bij wil zijn en voor welke sessies hij heeft gekozen? Lees zijn congressprokkels… Na de positieve...
Read more

Intervisie "ontwerpen"

Maatwerkbedrijf Mivas was gastheer voor een enthousiaste intervisie en rondgang. Het centrale thema was "ontwerpen", de basis van ergonomie. Presentatie Mivas (.pdf) Presentatie intervisie ontwerpen (.pdf) Voorstelling Mivas Naast een interessante toelichting van het bedrijf kwamen de ergocoaches...
Read more

Eindwerken op het Ergonomiecongres!

Dit jaar studeert opnieuw een lichting ergonomen af bij de specialisatie ergonomie. Dat betekent ook heel wat interessante eindwerken en deze kan je ontdekken op het Ergonomiecongres! In de track “onderzoek” staan immers deze eindwerken centraal. Tineke Lauwers heeft in haar eindwerk de invloed van...
Read more

Adviesgroep VerV 23/05/2023

Op 23 mei 2023 kwam de Adviesgroep van VerV voor de eerste keer samen. Doel van deze groep is om mee na te denken over de richting van de vereniging en het vakgebied ergonomie. Daarvoor werden geëngageerde VerV leden gezocht vanuit verschillende invalshoeken: interne ergonomen, onderwijs, overheid,...
Read more

Bijscholingsdag ergocoaches op Ergonomiecongres

Ben je ergocoach of aanspreekpunt ergonomie op je zorgafdeling? Dan kan je een bijscholingsdag ergonomie volgen op het Ergonomiecongres. Je kan kiezen voor een opfrissing van de transfers, demo's van hulpmiddelen of handvaten krijgen voor een beleid. Stel zelf je programma samen uit de...
Read more