Verslag denktank fysieke belasting in de zorg

Op 11 mei was er een bijeenkomst rond de fysieke belasting in de zorg. Arjo had Nico Knibbe uit Nederland uitgenodigd om deze denktank te modereren. Doel was na te denken hoe we ergonomie in de zorg ook in België een stap vooruit kunnen brengen en wat daar voor nodig is. Vooraf werd een online enquête afgenomen "België in de lift". Op hun website zien ze een groeiende interesse vanuit België, maar verhoudingsgewijs nog steeds een stuk minder dan in Nederland.

Na een korte voorstelling konden de deelnemers hun ideeën kwijt op flappen, die georganiseerd waren per stakeholder: inspectie, directie, externe dienst, universiteit,... Een gemeenschappelijke deler in alle antwoorden was de nood aan richtlijnen, uniforme afspraken, standaarden in de sector,... In Nederland bestaan er praktijkrichtlijnen, die breed gedragen worden. Dit najaar zal de werkgroep zorg van de VerV een nieuw overleg plannen om ook in Vlaanderen/België te komen tot een consensus.

Andere suggesties zijn hieronder gegroepeerd:

- Preventie
Inzetten op fysieke belasting betekent dat men overbelasting moet voorkomen. Preventie gaat verder dan verplaatsingstechnieken, het omvat alle aspecten van ergonomie in een ziekenhuis. In regio Oost-Vlaanderen controleerde de inspectie woon-zorgcentra. Het besef dat het een belastende sector is, is aanwezig. De vertaalslag om de risico's in kaart te brengen (risicoanalyse) doet slechts 30%. Van de goede leerlingen had minder dan de helft zijn ergonoom betrokken. Er is nog werk aan de winkel...

- Opleiding student verpleegkundigen
Er bestaat een groot verschil tussen de opleidingen over wat ze aanbieden om hun studenten de verplaatsingstechnieken aan te leren. Bij de hervorming naar de vierjarige opleiding verpleegkunde moet deze basiscompetentie verder inboeten. Er worden twee noden genoemd: in de eerste plaats moeten verplaatsingstechnieken een plaats hebben in het curriculum van verpleegkundigen, vervolgens dient de inhoud en omvang wat gelijkgestemd te worden.

- Opleiding werkende verpleegkundigen
Vandaag is de realiteit dat nieuwe/afgestudeerde verpleegkundigen die verplaatsingstechnieken beperkt kennen of toepassen. Informatie in het onthaaltraject van de nieuweling hierover is nodig. Maar ook voor wie al langer aan het werk is, is herhaling wenselijk. Het toepassen van goede werkmethodes, de tijd nemen om de hulpmiddelen te gebruiken,... dat vraagt een bewust gedrag. Dat vraagt bewustmaking van het individu, een gemeenschappelijk groepsbelang, gedragen door de cultuur van het ziekenhuis en de aanwezigheid van de gepaste materialen.

- Coaching op de werkvloer
In Nederland bestaat het begrip "ergocoaches". Dat is een aanspreekpunt op de afdeling, een ambassadeur van de fysieke belasting. De aanwezigheid van de dergelijke persoon op de afdeling is belangrijk. De deelnemers geven een aantal mooie voorbeelden, waaruit blijkt dat dit werkt. Opvallend is wel dat er verschillende termen door elkaar worden gebruikt: referent, consulent, ergocoach, tilcoach, aanspreekpunt, enz...

Het was een boeiende namiddag met veel interessante ideeën. Het concept is alleszins voor herhaling vatbaar. De aanwezige deelnemers werden tot slot getrakteerd op een gesmaakte maaltijd. Een mooie gelegenheid om elkaar ook eens op een andere manier te leren kennen...

Interessante websites:
www.goedgebruik.nl
www.free-learning.nl
www.gezondenzeker.nl