Kerncijfers ergonomie in België 2020

Van de Belgische werknemers met werkgerelateerde gezondheidsklachten is dit bij 57% te wijten aan lichamelijke klachten. Dat blijkt uit de kerncijfers voor ergonomie in België 2020 van VerV, de Beroepsvereniging voor Ergonomie, gebaseerd op een Europese studie in de 27 lidstaten. De werkgebonden rug-, schouder- en knieklachten komen bovendien meer dan dubbel zo vaak voor als de psychosociale klachten. In de preventie van ziekteverzuim en het streven naar werkbaar werk, dient er meer aandacht te gaan naar ergonomie. Dat is het werk aanpassen aan de mens. Bijna een kwart van deze medewerkers met fysieke klachten geven immers aan hun job niet te kunnen volhouden tot 60 jaar.

 Kerncijfers ergonomie in België 2020 (.pdf)
Chiffres clés de l'ergonomie en Belgique 2020 (.pdf)


Fysieke belasting is een belangrijke oorzaak
De fysieke klachten te wijten aan het werk zijn vooral in de bouw, de zorg, de productiesector en de logistiek aanwezig. Deze sectoren worden gekenmerkt door veel tillen en verplaatsen van zware lasten. Toch is de meest voorkomende fysieke risicofactor het langdurig zitten. Bij 74% van de jobs dienen werknemers meer dan een kwart van hun werktijd te zitten. Een groot deel hiervan zijn uiteraard de bureelwerkers.

Hoewel hoge krachten een belangrijke risicofactor op fysieke overbelasting zijn, komen de risicofactoren staand werken (69%), repetitief werk (61%) en een ongunstige werkhouding (43%) ook vaak voor. De ergonoom is de specialist in het analyseren van deze risicofactoren en het bedenken van oplossingen om het werk minder zwaar te maken. In de genoemde sectoren is nog heel wat vooruitgang te boeken.

Klachten aan het bewegingsapparaat zijn alomtegenwoordig
Twee derde van de werknemers geeft aan dat ze het voorbije last hebben gehad aan rug, bovenste ledematen en/of onderste ledematen. Bij bijna de helft van de werknemers was dat aan de rug (46%). De klachten aan de schouders, nek en polsen werden door 44% genoemd. Deze klachten zijn minder gekend, maar komen bijna even vaak voor als rugklachten. De top drie van lichamelijke klachten wordt vervolledigd door 36% van de Belgische werknemers die klachten aan heupen, knieën of voeten vermeldden tijdens de afgelopen twaalf maanden.

Tabel: % klachten aan het bewegingsapparaat tijdens de voorbije 12 maanden

         Rug                   Bovenste ledematen Onderste ledematen
Bouw 52% 54% 41%
Zorg 47% 46% 31%
Productie 46% 43% 28%
Logistiek en transport 46% 37% 26%

De cijfers van de beroepsziektes ondersteunen deze trends. Van alle erkende beroepsziektes waren 69% gerelateerd aan locomotorische klachten. De topper daarbij zijn peesaandoeningen aan de bovenste ledematen. Deze zijn goed voor 33% van alle aanvragen van beroepsziektes. Kenmerkend aan een beroepsziekte is dat er een rechtstreeks en oorzakelijk verband is met het werk. Met andere woorden, het werk is de oorzaak. Dat stemt toch tot nadenken...

Nood aan ergonomie
De hoge cijfers van klachten aan het bewegingsapparaat zetten ergonomie met stip op de agenda. De fysieke belasting van het werk moet omlaag. Binnen de maatschappelijke thema’s van werkbaar werk, langer werken, zware beroepen en langdurig zieken, dient meer aandacht te zijn voor ergonomie. Voor preventie- en HR-diensten is ergonomie dé ideale hefboom om werk meer werkbaar te maken en het ziekteverzuim in te dijken.
 

Nieuws

Intervisie "Multi KIM" - 17/12

Op 17 december  houdt VerV een online intervisie over de "Multi KIM". Dit nieuwe rekenblad laat toe om de fysieke belasting van verschillende taken doorheen de dag samen te tellen. Wanneer men bijvoorbeeld twee verschillende tiltaken doet op een dag, dan kan men nu de dagbelasting door tillen...
Lees meer

Ergonomie op Prenne 56

De Prenne, een netwerkevent voor preventieadviseurs, gaat ook in december volledig digitaal. VerV vult er ook een sessie en sofagesprek in over ergonomie in. Mathias De Waele lichte de kerncijfers ergonomie toe van VerV en Lieven Maertens zal spreken over de Rugradar. In het sofagesprek wordt...
Lees meer

Portret Eline Libbrecht

Om te weten wie onze leden zijn en wat hen drijft, laten we elke nieuwsbrief iemand aan het woord. Deze keer is het de beurt aan Eline Libbrecht van het AZ Sint-Elisabeth te Zottegem. Benieuwd naar haar ervaringen en kijk op ergonomie?  1. Wie ben je, waar werk je, wat doe je? Ik ben Eline...
Lees meer

Infosessie specialisatie ergonomie

In februari 2021 gaat de derde editie van de specialisatie opleiding ergonomie van start. Met deze infosessie wou VerV de geïnteresseerde cursisten en lesgevers informeren over de inhoud van de opleiding en wat men kan verwachten. De opleiding is opgebouwd uit 10 modules volgens de ergonomische...
Lees meer

3D houdingsanalyse op Jaarcongres Human Factors NL

Human Factors NL organiseerde zijn jaarcongres in een origineel digitaal format. VerV was ook van de partij met een sessie rond 3D houdingsanalyse. De sessie was opgebouwd in drie stappen: van houdingsdata meten en analyseren over data interpreteren en visualiseren naar biomechanisch modelleren. In...
Lees meer

Studiedag "Goede praktijken in ergonomie" - 26/01/21

Om het jaar goed in te zetten organiseert VerV, Beroepsvereniging voor Ergonomie, op 26 januari 2021 zijn jaarlijkse studiedag "Goede praktijken in ergonomie" of de Nieuwjaarsontmoeting. Bedoeling is om terug te blikken op goede praktijkvoorbeelden van het afgelopen jaar. Dit jaar volledig...
Lees meer

Portret Katrien Devel

Om te weten wie onze leden zijn en wat hen drijft, laten we elke nieuwsbrief iemand aan het woord. Deze keer is het de beurt aan mevr. Katrien Devel, preventieadviseur ergonomie bij Mensura. Benieuwd naar haar ervaringen en kijk op ergonomie? 1. Wie ben je, waar werk je, wat doe je?   Ik...
Lees meer

Verslag webinar "Tijd voor een telewerkbeleid"

Op 22 september was het de Nationale Telewerkdag, een organisatie van VIAS en FOD Mobiliteit en Vervoer. Voor VerV was het alvast alle hens aan dek. Enerzijds was er onze eigen webinar en anderzijds was VerV spreker op de webinar van de organisatoren. In onze webinar "Hoog tijd voor een...
Lees meer

Verslag oefensessie "VerV tool staand werken"

“Staand werk is werk dat in verticale houding op de voeten plaatsvindt, onafhankelijk van de duur en de dynamiek van deze houding”. Om het gezondheidsrisico door staand werk correct in te schatten ontwikkelde de werkgroep industrie van VerV Beroepsvereniging Ergonomie de VerV-tool Staand Werken....
Lees meer

Webinar "Evidence based ergonomics VUB" - 27/11

Op  de webinar "Evidence based ergonomics" van 27/11/2020 was VUB aan de beurt. Sander De Bock en Renée Govaerts  stelden hun onderzoek voor rond cobots en exoskeletten. De opname is voor leden te zien onder het Login gedeelte. Om de inzetbaarheid van cobots in te schatten, is Renée haar...
Lees meer