Kerncijfers ergonomie in België 2020

Van de Belgische werknemers met werkgerelateerde gezondheidsklachten is dit bij 57% te wijten aan lichamelijke klachten. Dat blijkt uit de kerncijfers voor ergonomie in België 2020 van VerV, de Beroepsvereniging voor Ergonomie, gebaseerd op een Europese studie in de 27 lidstaten. De werkgebonden rug-, schouder- en knieklachten komen bovendien meer dan dubbel zo vaak voor als de psychosociale klachten. In de preventie van ziekteverzuim en het streven naar werkbaar werk, dient er meer aandacht te gaan naar ergonomie. Dat is het werk aanpassen aan de mens. Bijna een kwart van deze medewerkers met fysieke klachten geven immers aan hun job niet te kunnen volhouden tot 60 jaar.

 Kerncijfers ergonomie in België 2020 (.pdf)
Chiffres clés de l'ergonomie en Belgique 2020 (.pdf)


Fysieke belasting is een belangrijke oorzaak
De fysieke klachten te wijten aan het werk zijn vooral in de bouw, de zorg, de productiesector en de logistiek aanwezig. Deze sectoren worden gekenmerkt door veel tillen en verplaatsen van zware lasten. Toch is de meest voorkomende fysieke risicofactor het langdurig zitten. Bij 74% van de jobs dienen werknemers meer dan een kwart van hun werktijd te zitten. Een groot deel hiervan zijn uiteraard de bureelwerkers.

Hoewel hoge krachten een belangrijke risicofactor op fysieke overbelasting zijn, komen de risicofactoren staand werken (69%), repetitief werk (61%) en een ongunstige werkhouding (43%) ook vaak voor. De ergonoom is de specialist in het analyseren van deze risicofactoren en het bedenken van oplossingen om het werk minder zwaar te maken. In de genoemde sectoren is nog heel wat vooruitgang te boeken.

Klachten aan het bewegingsapparaat zijn alomtegenwoordig
Twee derde van de werknemers geeft aan dat ze het voorbije last hebben gehad aan rug, bovenste ledematen en/of onderste ledematen. Bij bijna de helft van de werknemers was dat aan de rug (46%). De klachten aan de schouders, nek en polsen werden door 44% genoemd. Deze klachten zijn minder gekend, maar komen bijna even vaak voor als rugklachten. De top drie van lichamelijke klachten wordt vervolledigd door 36% van de Belgische werknemers die klachten aan heupen, knieën of voeten vermeldden tijdens de afgelopen twaalf maanden.

Tabel: % klachten aan het bewegingsapparaat tijdens de voorbije 12 maanden

         Rug                   Bovenste ledematen Onderste ledematen
Bouw 52% 54% 41%
Zorg 47% 46% 31%
Productie 46% 43% 28%
Logistiek en transport 46% 37% 26%

De cijfers van de beroepsziektes ondersteunen deze trends. Van alle erkende beroepsziektes waren 69% gerelateerd aan locomotorische klachten. De topper daarbij zijn peesaandoeningen aan de bovenste ledematen. Deze zijn goed voor 33% van alle aanvragen van beroepsziektes. Kenmerkend aan een beroepsziekte is dat er een rechtstreeks en oorzakelijk verband is met het werk. Met andere woorden, het werk is de oorzaak. Dat stemt toch tot nadenken...

Nood aan ergonomie
De hoge cijfers van klachten aan het bewegingsapparaat zetten ergonomie met stip op de agenda. De fysieke belasting van het werk moet omlaag. Binnen de maatschappelijke thema’s van werkbaar werk, langer werken, zware beroepen en langdurig zieken, dient meer aandacht te zijn voor ergonomie. Voor preventie- en HR-diensten is ergonomie dé ideale hefboom om werk meer werkbaar te maken en het ziekteverzuim in te dijken.
 

Nieuws

Laureaat ergonomieprijs: Lashing tool - Stijn Verwulgen, UAntwerpen

Tijdens de Nieuwjaarsontmoeting werd de winnaar van de Ergonomieprijs 2023 in de bloemetjes gezet, maar we hebben meerdere interessante inzendingen ontvangen! We lichten in dit artikel heel graag het project toe van Stijn Verwulgen van Universiteit Antwerpen. Lashing tool verbetert ergonomisch...
Lees meer

Congres Navorming - 23/24 mei

Het Veiligheidsinstituut van de AP Hogeschool organiseert elk jaar een groot bijscholingsevent voor preventieadviseurs, het Congres Navorming. Daar staat ook steevast ergonomie op het programma. Op donderdag 23 mei komen de meer theoretische sessies aan bod, op vrijdag 24 mei sieren oefensessies de...
Lees meer

Studiedag "Nieuwe wetgeving ergonomie in praktijk" - 06/06

Eind mei zal de nieuwe wetgeving rond ergonomie en de preventie van msa bekend gemaakt worden. Deze studiedag kijkt naar de toepassing van deze wetgeving in de praktijk. Daarbij speelt de risicoanalyse ergonomie een centrale rol. Een nieuwe methode, Ergoscore, zal worden ingeoefend in groep. Dit is...
Lees meer

Spreker in de kijker - Wim Ven

Op 25 april staat de intervisie rond 3D houdingsanalyse op de planning. Wim Ven is preventieadviseur ergonomie bij IDEWE en zal als moderator de intervisie in goede banen leiden. In dit artikel licht hij toe wat we van deze studiedag mogen verwachten.   Waar staan we vandaag op het gebied...
Lees meer

Ergoday kantoor - 19/03

Tijdens de Ergoday kantoor stonden toepassingen van de vernieuwde praktijkrichtlijn kantoorinrichting centraal. Na een korte quiz rond de stellingen van de praktijkrichtlijn, kwamen verschillende bedrijven hun aanpak toelichten: Colruyt Group, Empreva en Infrabel. Over de concepten van de VerV...
Lees meer

Studiedag 'Van beroepsziekte naar preventie' - 06/06

ANDER PROGRAMMA! Door het verschijnen van de nieuwe wetgeving ergonomie eind mei, is de inhoud van deze studiedag gewijzigd. De toepassing van de nieuwe wetgeving ergonomie in de praktijk zal immers centraal staan. Toch zegt de nieuwe wetgeving ook iets over beroepsziekten en de link naar...
Lees meer

Webinar VerV Tilthermometer - 05/03

De VerV Tilthermometer beoordeelt individueel de mobiliteit van de zorgvrager en bekijkt per transfer welke hulpmiddelen gebruikt worden. De overzichten en grafieken volgen automatisch. Op 5 maart organiseerden we een webinar waar we de VerV Tilthermometer demonstreerden en toonden hoe je deze zelf...
Lees meer

Projectgroep risicoanalyse ergonomie

Wil je graag een nieuwe tool voor de risicoanalyse ergonomie testen? Dan is deze projectgroep iets voor jou! Doelstelling is een snelle en laagdrempelige tool te ontwikkelen waarmee de interne preventieadviseur zelf aan de slag kan gaan. Hierin wordt hij automatisch begeleid doorheen de stappen van...
Lees meer

Intervisie zorg - 07/05

Op 7 mei gaat VerV op bezoek bij woonzorgcentrum Ter Meeren. Het thema van deze intervisie is innovatieve hulpmiddelen. Het woonzorgnet Dijleland won daarmee immers de VerV Ergonomieprijs.  Wil je inspiratie opdoen hoe collega’s te werk gaan met ergonomie of hoe ze innovatieve...
Lees meer