Verslag "Too much sitting and the diabetes epidemic"

Op 26 april organiseerde UGent een lezing rond langdurig zitten en diabetes. Ze hadden de Australische professor Neville Owen op bezoek die vanuit zijn ervaring en onderzoek zijn licht liet schijnen op deze snel toenemende aandoening. Vandaag heeft 13,7% van de volwassenen diabetes, tegen 2030 wordt verwacht dat dit zal toenemen tot 1/3.

Maatschappelijke verantwoordelijkheid
Oorzaak is onze welvaartsmaatschappij. Dit werd mooi geïllustreerd met,de aboriginal vroeger en nu. Als oorspronkelijke inwoner van Australië waren ze fit en gezond. Door de sedentaire gewoontes over te nemen, is het aantal gezondheidsaandoeningen sterk toegenomen. Bij de Westerse bevolking ziet men gelijkaardig een uitbereiding van obesitas naar kinderen toe. Met onze welvaart als oorzaak, moet de oplossing ook op het niveau van volksgezondheid bekeken worden. Wanneer coca cola statiegeld invoert om minder afval en een positieve impact op milieu te creëren, hebben ze zo ook geen sociale verantwoordelijkheid? Preventie is immers de basis. minder zitten en meer bewegen vormt daar ook onderdeel van.

Minder zitten en meer bewegen
In een langlopende gezondheidstudie ontdekte men dat meer dan 2 uur per dag tv kijken gepaard ging met meer diabetes type II. Als men zitten op dagbasis bekijkt, doen we dit 71% van de tijd. We zijn couch patatoos. Grootste probleem is het langdurig ononderbroken zitten. De actieve couch patatoos ontsnappen er niet aan. Deze zitten lange stukken na elkaar en bewegen dan lange periodes. Het aantal onderbrekingen of afwisselingen hebben vooral een positief effect. Mensen kunnen op dagbasis evenveel uren zitten, maar de ene met veel onderbrekingen (breakers) en de andere zonder (prolongers). De breakers hadden een lagere buikomtrek, bmi, vrije vetzuren en suikers in het bloed vergeleken met de prolongers.

Bureelwerkers: sta op!
De correlerende factoren met diabetes zijn pc werkers, bmi > 31, met auto naar werk gaan, niet sporten, enz... Daaruit volgden de beweegnormen: meer dan 150min per week licht bewegen of 3x/week krachttraining. Daaraan wordt nu ook het minder zitten aan toegevoegd.
 

 
In een studie met 24 personen moest men 8u zitten. Er waren drie groepen: 8u continu zitten, elk half uur 3' wandelen, elk half uur 3' krachtoefeningen. Interessante conclusie was dat het suikergehalte in het bloed met 35% verminderde in de groepen met onderbrekingen. Bovendien bleef deze daling ook voortduren tijdens de rest van de dag na de studie.
 
De werksituaties kan dus ook zijn steentje bijdragen om diabetes aan te pakken. Ramazinni, de eerste arbeidsgeneesheer uit de 17de eeuw, merkte reeds de nadelige gevolgen op van klerken die de hele dag moesten zitten om manuscripten over te schrijven. Vandaag de dag zit de bureelwerker ook zoveel.
 
42% tijd zitten we langer dan 30'
37% tijd zitten we korter dan 30'
14% tijd staan we
07% tijd bewegen we
 
In Australië had men daarom een studie opgezet met zit-statafels, gericht op gedragsverandering. Om dit te bekomen werd ingezet op de organsiatie (hiërarchische lijn), individu (sensibilisering), technologie (accelerometer) en fysieke omgeving (zit-statafels). Deze multidimensionale aanpak leidde na 3 maanden tot 89min minder zitten, waarvoor vooral staan in de plaats kwam. De uitdaging blijft een duurzame gedragsverandering te realiseren.