Verslag poll "Tilthermometer"

1. Tilthermometer als bruikbare methode
De invullers van de poll zijn het er over eens, de Tilthermometer is een bruikbare methode om een risicoanalyse uit te voeren. Toch is er meer nodig dan alleen een risicoanalyse. Een deel geeft dan ook aan dat de tool slechts een aanvulling is op of past binnen een ruimer beleid.

De methode wordt zeker niet door iedereen gebruikt in praktijk, de meerderheid doet eigenlijk geen echte risicoanalyse. Wel ligt er een sterke focus op de filosofie om de patiënt zoveel mogelijk zijn restcapaciteiten te laten gebruiken. Dit vraagt een inschatting van de situatie aan het bed van de patiënt, een soort LMRA (last minute risico analyse). Men bepaalt ter plekke wat de patiënt nog kan en beslist op basis daarvan de nodige hulpmiddelen.

De tilthermometer gaat meer systematisch te werk en legt afspraken voor alle collega’s op voorhand vast. Het komt neer op het vooraf indelen van patiënten in mobiliteitsklassen en op basis daarvan de gewenste hulpmiddelen en technieken te bepalen die iedereen dan toepast. Dat is zeker nog geen standaard in Vlaanderen, hoewel er toch instellingen zijn die hier al bewust mee omgaan...

De uitdaging blijft om de Tilthermometer snel te updaten. Bij een locomotorisch letsel kan men heel snel revalideren en aan capaciteit winnen. De mobiliteit van de patiënt verandert dan ook snel, de Tilthermometer moet volgen... Een LMRA doet dat automatisch, maar veronderstelt dat elke verzorgende even goed situaties kan inschatten en die moeite doet...

2. Hulpmiddelen vormen de basis
De Tilthermometer is sterk gericht op hulpmiddelen. In functie van de mobiliteitsklasse of wat de patiënt nog kan, worden de vereiste hulpmiddelen bepaald. Het al dan niet gebruiken ervan, wordt afgevinkt in de methode. Vanaf een half-passieve patiënt schrijft de Tilthermometer een glijzeil voor om een patiënt binnen het bed te verplaatsen. Een minderheid van de invullers gaat met deze stelling akkoord. Wel zijn ze er het allemaal over eens dat de capaciteiten van de patiënt bepalend zijn. De filosofie van standaarden is in Vlaanderen niet ingeburgerd.

In Nederland is de achterliggende onderbouwing een biomechanische grenswaarde. De vereiste trekkracht is te groot. In Vlaanderen blijkt men de situatie geval per geval in te schatten. Op zich is dat niet fout, maar dat maakt het moeilijker om standaarden af te spreken. In Nederland kent men de praktijkrichtlijnen, die eveneens gedragen worden door de inspectie. Iedereen spreekt een gemeenschappelijke taal en dat laat weinig ruimte voor discussie of interpretatie. Een hoog-laag bed, steunkousslides, hoog-laag bad, enz... zijn standaard. In de poll was dat ook zo voor het hoog-laag bed, maar niet voor de andere hulpmiddelen. De consensus zal waarschijnlijk liggen in een combinatie van standaarden en een specifieke beoordeling aan het bed.

3. Evenwicht tussen volledig en overzichtelijk
In een ergonomiebeleid zijn de overlegorganen belangrijk om aandacht te hebben voor de fysieke belasting van de verzorgenden. Overleg dient er te zijn op het niveau van de afdeling (aanspreekpunten) en op het niveau van directie (beslissers). Dit zorgt voor een draagvlak. Enerzijds moet men de collega-verpleegkundigen mee hebben om de filosofie toe te passen, anderzijds moet de directie het belang inzien van een goed ontwerp en de aankoop van gepaste hulpmiddelen.

In Nederland worden een aantal van deze beleidsmatige aspecten geëvalueerd in de Beleidsspiegel. Een suggestie die naar voor kwam, is om de Tilthermomter te verruimen met deze aspecten. Tegelijk komt de bedenking dat men niet alles in één methode moet willen steken. Een beleid omvat acties op het niveau van ontwerp, risicoanalyse en technieken. Deze moet men misschien apart bekijken en de Tilthermometer is dan specifiek voor de risicoanalyse bedoeld. Ontwerprichtlijnen hoeven niet afgetoetst te worden, aldus de invullers van de poll. Het kiezen van het gepaste hulpmiddel en techniek (last minute beoordeling) hoort dan ook eerder bij het niveau technieken. De risicoanalyse beoordeelt of de hulpmiddelen er zijn, los van het correct gebruik ervan... Dat is ook de insteek van de Tilthermometer.

4. Thuiszorg, een vak apart...
Een specifieke situatie is de thuiszorg. Er blijft een weerstand bij de zorgvrager om de gepaste hulpmiddelen aan te schaffen of te huren. In deze sector dient dus ook de zorgvrager zelf overtuigd te worden. Dat begint echter met een consensus onder zorggevers. De ene zorgverlener neemt de tillift mee van haar werkgever om de patiënt correct te verplaatsen, de andere zorgverlener doet dit niet. Dat komt verwarrend over voor de patiënt. Het kan dus blijkbaar toch zonder tillift, dus waarom een tillift huren of een glijzeil aanschaffen...

Het zou veel duidelijker communiceren naar de zorgvrager toe, wanneer er duidelijke bepalingen zijn over wat een aanvaardbare belasting is of niet. Dat sluit aan met de Nederlandse praktijkrichtlijnen. Er zijn een aantal minimum afspraken, vanaf een half-passieve patiënt steeds een glijzeil gebruiken. Dat sluit niet uit dat men de patiënt steeds nog zoveel mogelijk zelf kan laten doen.

In juli zal de werkgroep zorg zich buigen over een Vlaamse versie van de Tilthermometer. Een grote dank aan de invullers van de poll. Dit was alvast zinvolle input om verder mee aan de slag te gaan: standaarden met ruimte voor een sitatiespecifieke beoordeling, met ook aandacht voor de thuiszorg.

Nieuws

Portret Alexandra Van Kerkhoven

Om te weten wie onze leden zijn en wat hen drijft, laten we elke nieuwsbrief iemand aan het woord. Deze keer is het de beurt aan mevr. Alexandra Van Kerkhoven, preventieadviseur ergonomie bij Liantis en zelfstandig kinesitherapeute in bijberoep. Benieuwd naar haar ervaringen en kijk op...
Lees meer

Inzendingen VerV Ergonomieprijs 2020

De VerV Ergonomieprijs beloont elk jaar een goede praktijk in ergonomie. In 2020 waren er heel wat interessante projecten, ontwerpen, eindwerken en realisaties op vlak van ergonomie. De inzendingen voor de VerV Ergonomieprijs 2020 kan je hieronder vinden... Wil je meestemmen, ga dan naar deze...
Lees meer

Ergoday industrie "Prestatie en ergonomie" - 20/04

De Ergoday Industrie met als thema "Prestatie en ergonomie" vindt plaats op 20 april 2021 in de namiddag. Doel van deze online studiedag is om toe te lichten hoe ergonomie een positieve impact heeft op de prestatie door het optimaliseren van processen. Topsprekers komen een kader toelichten, alsook...
Lees meer

Portret Cinthy Ameye

Om te weten wie onze leden zijn en wat hen drijft, laten we elke nieuwsbrief iemand aan het woord. Deze keer is het de beurt aan mevr. Cinthy Ameye, adviseur ergonomie en binnenkort preventieadviseur niveau 2 bij AZ Delta te Roeselare. Benieuwd naar haar ervaringen en kijk op ergonomie?  1....
Lees meer

Webinar "3D houdingsanalyse" - 25/02

Houding is de meest zichtbare risicofactor van ergonomie. Toch kan men deze vandaag ook objectief meten in 3D. Deze webinar toont aan de hand van voorbeelden uit de praktijk hoe men de resultaten kan interpreteren, visualiseren of zelfs gebruiken om de totale lichaamsbelasting te bepalen. Schrijf...
Lees meer

Webinar "Hoe juiste hulpmiddel kiezen in de zorg" - 04/03

Op 4 maart 2021 om 15 uur organiseert VerV een webinar rond het kiezen van het geschikte hulpmiddel in de zorg. Op de markt bestaat een heel gamma aan hulpmiddelen over de verschillende merken heen. Toch bestaan er websites zoals GoedGebruik, Scouters en KOC die helpen een goede keuze te maken....
Lees meer

Webinar "Active workplace certification" - 12/02

Active workplace certification is een Europees onderzoeksproject dat meer beweging op het werk wil creëren door een gestructureerde aanpak. De Artevelde Hogeschool is de Belgische partner in het project, waarbij de uitdaging ligt in de vertaalslag van de literatuur naar de praktijk. In deze...
Lees meer

Ergodays 2021

De data van de Ergodays in 2021 liggen vast. Reserveer de data alvast in je agenda! Ergoday industrie - 20/4 - Ergonomie en prestatie Ergoday kantoor - 01/06 - Risicoanalyse beeldschermwerk Ergoday zorg - 21/10 - Goede praktijken in de zorg De Ergodays zijn de ontmoetingsmomenten voor de...
Lees meer

Hoe gebruik jij antropometrietabellen?

VerV werkt mee aan een onderzoeksproject rond antropometrie, de lichaamsafmetingen van mensen. De AP Hogeschool in Antwerpen onderzoekt hoe vandaag ergonomen en ontwerpers gebruik maken van antropometrietabellen. Deze input kan dienen voor een update van de DINBelg 2005 tabellen. Daarom houden ze...
Lees meer

Intervisie "Multi KIM" - 17/12

Op 17 december  hield VerV een online oefensessie over de "Multi KIM". Eind dit jaar verschenen immers nieuwe interactieve documenten van KIM: KIM interpolatie en multi KIM. Enerzijds waren er de individuele KIMs waarbij men in een invulbaar pdf document makkelijker de tussenliggende waardes...
Lees meer