Verslag poll "Minder zitten op kantoor"

Dat het thema minder zitten op kantoor leeft bij de ergonomen, mag duidelijk zijn. Iedereen is op zoek hoe men dit kan aanpakken in praktijk, maar toch is er ook al heel veel getest en ingevoerd. Een bloemlezing van de resultaten...

1. Zit-statafels
Zit-statafels zijn aan een tweede leven bezig. Vroeger werden ze reeds ingezet voor mensen met specifieke rugklachten. Dit wordt heel positief onthaald door de medewerkers. Vandaag zijn zit-statafels een handige manier om medewerkers makkelijk van houding te laten veranderen. Het staand werken als afwisseling van het traditionele zitten wordt als verfrissend en alert ervaren. De medewerkers reageren enthousiast en ervaren het als een meerwaarde. Op basis van het bijhouden van een zitdagboek wordt de zit-stafel ruim meer dan één uur per dag gebruikt in de staande positie.

Toch zijn niet alle geluiden zo positief. Sommige bedrijven stellen een piek vast na de introductie van de tafels. Het effect vlakt echter  af en de zit-statafel wordt nog weinig gebruikt. Een andere vaststelling is dat er toch vaak zittend gewerkt wordt. Van regelmatige houdingsafwisseling is niet echt sprake. Men staat voor een lange periode recht en daarna zit men voor een lange periode... Een terugkerende opmerking is dat medewerkers blijvend gemotiveerd en gestimuleerd moeten worden. Er is sensibilisatie en een kader nodig. De “what’s in it for me?” moet duidelijk zijn.

2. Van sensibilisatie naar gedragsverandering
Sensibilisatie is de vaak gebruikste term om het zitten te onderbreken met staande of bewegende tussenperiodes. Dat gaat in twee richtingen. Enerzijds dient de werkgever warm gemaakt te worden voor dynamisch werken en om de nodige financiële inspanningen te doen. Daarvoor zijn hardere en meer sexy argumenten nodig: return on investment en productiviteit. Anderzijds vraagt het stimuleren van medewerkers veel energie. Over het algemeen worden de tips wel goed onthaald, maar het blijvend effect wordt vaak in vraag gesteld. Het haalt weinig uit, er is toch geen evaluatie achteraf. Er is meer nodig dan de klassieke tips.

Omdat zitten een gewoonte is, is een gedragsverandering het doel. Tips op individueel niveau moeten dus meer gericht zijn op die gewoontes. Taken die men traditioneel zittend doet, gaat men vragen om staand te doen. Op die manier worden nieuwe routines geïntroduceerd, die een meer blijvend effect kunnen hebben. Voor wie weinig gevarieerd werk doet, is een andere strategie het staan te koppelen aan specifieke momenten van de dag (vlak na elke pauze). Individuele doel afspreken, opvolgen en visualiseren via bvb een dagboek of activiteitsmeters heeft meer effect.

Gewoontes veranderen doet men echter niet alleen. Gedrag wordt bepaald door de groepsnorm of bedrijfscultuur/mentaliteit. Het creëren van een community wordt daarom ook vermeld om nieuwe gewoontes te ondersteunen. Apps kunnen dit groepsgevoel versterken door gezamelijk een doel te behalen (bvb de aarde rond wandelen). Met deze aanpak vermelden sommige bedrijven een duurzaam effect te behalen.

3. Dynamische werkplekken
De wandelbureaus en de bureaufietsen zijn in mindere mate getest. De algemene bevinding is dat deze dynamische vormen goed doenbaar zijn voor algemeen kantoorwerk zoals typen en administratie. Ze zijn evenwel minder geschikt voor meer nauwkeurige taken zoals schrijven en beeld- of tekstcorrectie.

Een pilootproject met wandelbureaus noteerde een positief effect, vooral om de middagdip tegen te gaan. Gemiddeld werd er een uur per dag gewandeld op de loopband. Bureaufietsen worden op korte termijn ook positief onthaald en gebruikt. Na één jaar blijkt toch dat het vooral de die-hards zijn die op de bureaufiets blijven werken. Ook als deze op de meest gunstige plaatsen (dichtbij het venster) in een open kantoor werden geplaatst, gingen de medewerkers de fietsen niet spontaan gebruiken. Waar het voor zit-statafels moeilijk is om de werkgever te overtuigen tot aankoop, is dit voor deze dynamische vormen nog meer het geval.

4. Varia
Staand vergaderen wordt goed onthaald voor kortere periodes (<30min). De argumenten van alertheid, efficiëntie en verfrissend komen ook hier naar voor. Omdat lang staan ook niet goed is, moet men mensen actief leren staan. Anderen ervaren dat een half-staande houding aangenamer is om te vergaderen of werken. Uiteraard kan men ook wandelend vergaderen.

Subtiele feedback over te lange zitperiodes maakt de veelzitters bewust. Pauzesoftware werkt op voorwaarde dat de melding het werk niet stoort en kan omzeild worden indien het niet past. Een andere manier is de prikkel vanuit de stoel te laten komen zoals bij de Axia Smart. Ook met Lumoback heeft men al getest, maar zonder feedback hervalt men snel terug in oude gewoontes.

Tot slot zijn er de statafels zoals Jaswig, die gedeeld kunnen worden door meerdere collega’s. Dat is financieel een meer haalbare oplossing. Als enige staand gaan werken is echter niet altijd evident. De mentaliteit moet er rijp voor zijn. Het moet voor de medewerkers duidelijk zijn waar, waarom en wanneer deze statafels gebruikt kunnen worden. Dit geldt ook wanneer men start met een kleine test...

Minder zitten op kantoor leeft. Het is alleszins een actueel thema om ergonomie bespreekbaar te maken. Bedankt aan alle invullers van de poll, het waren leerzame ervaringen recht uit de praktijk!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nieuws

Portret Alexandra Van Kerkhoven

Om te weten wie onze leden zijn en wat hen drijft, laten we elke nieuwsbrief iemand aan het woord. Deze keer is het de beurt aan mevr. Alexandra Van Kerkhoven, preventieadviseur ergonomie bij Liantis en zelfstandig kinesitherapeute in bijberoep. Benieuwd naar haar ervaringen en kijk op...
Lees meer

Inzendingen VerV Ergonomieprijs 2020

De VerV Ergonomieprijs beloont elk jaar een goede praktijk in ergonomie. In 2020 waren er heel wat interessante projecten, ontwerpen, eindwerken en realisaties op vlak van ergonomie. De inzendingen voor de VerV Ergonomieprijs 2020 kan je hieronder vinden... Wil je meestemmen, ga dan naar deze...
Lees meer

Ergoday industrie "Prestatie en ergonomie" - 20/04

De Ergoday Industrie met als thema "Prestatie en ergonomie" vindt plaats op 20 april 2021 in de namiddag. Doel van deze online studiedag is om toe te lichten hoe ergonomie een positieve impact heeft op de prestatie door het optimaliseren van processen. Topsprekers komen een kader toelichten, alsook...
Lees meer

Portret Cinthy Ameye

Om te weten wie onze leden zijn en wat hen drijft, laten we elke nieuwsbrief iemand aan het woord. Deze keer is het de beurt aan mevr. Cinthy Ameye, adviseur ergonomie en binnenkort preventieadviseur niveau 2 bij AZ Delta te Roeselare. Benieuwd naar haar ervaringen en kijk op ergonomie?  1....
Lees meer

Webinar "3D houdingsanalyse" - 25/02

Houding is de meest zichtbare risicofactor van ergonomie. Toch kan men deze vandaag ook objectief meten in 3D. Deze webinar toont aan de hand van voorbeelden uit de praktijk hoe men de resultaten kan interpreteren, visualiseren of zelfs gebruiken om de totale lichaamsbelasting te bepalen. Schrijf...
Lees meer

Webinar "Hoe juiste hulpmiddel kiezen in de zorg" - 04/03

Op 4 maart 2021 om 15 uur organiseert VerV een webinar rond het kiezen van het geschikte hulpmiddel in de zorg. Op de markt bestaat een heel gamma aan hulpmiddelen over de verschillende merken heen. Toch bestaan er websites zoals GoedGebruik, Scouters en KOC die helpen een goede keuze te maken....
Lees meer

Webinar "Active workplace certification" - 12/02

Active workplace certification is een Europees onderzoeksproject dat meer beweging op het werk wil creëren door een gestructureerde aanpak. De Artevelde Hogeschool is de Belgische partner in het project, waarbij de uitdaging ligt in de vertaalslag van de literatuur naar de praktijk. In deze...
Lees meer

Ergodays 2021

De data van de Ergodays in 2021 liggen vast. Reserveer de data alvast in je agenda! Ergoday industrie - 20/4 - Ergonomie en prestatie Ergoday kantoor - 01/06 - Risicoanalyse beeldschermwerk Ergoday zorg - 22/10 - Goede praktijken in de zorg De Ergodays zijn de ontmoetingsmomenten voor de...
Lees meer

Hoe gebruik jij antropometrietabellen?

VerV werkt mee aan een onderzoeksproject rond antropometrie, de lichaamsafmetingen van mensen. De AP Hogeschool in Antwerpen onderzoekt hoe vandaag ergonomen en ontwerpers gebruik maken van antropometrietabellen. Deze input kan dienen voor een update van de DINBelg 2005 tabellen. Daarom houden ze...
Lees meer

Intervisie "Multi KIM" - 17/12

Op 17 december  hield VerV een online oefensessie over de "Multi KIM". Eind dit jaar verschenen immers nieuwe interactieve documenten van KIM: KIM interpolatie en multi KIM. Enerzijds waren er de individuele KIMs waarbij men in een invulbaar pdf document makkelijker de tussenliggende waardes...
Lees meer