Verslag poll "Minder zitten op kantoor"

Dat het thema minder zitten op kantoor leeft bij de ergonomen, mag duidelijk zijn. Iedereen is op zoek hoe men dit kan aanpakken in praktijk, maar toch is er ook al heel veel getest en ingevoerd. Een bloemlezing van de resultaten...

1. Zit-statafels
Zit-statafels zijn aan een tweede leven bezig. Vroeger werden ze reeds ingezet voor mensen met specifieke rugklachten. Dit wordt heel positief onthaald door de medewerkers. Vandaag zijn zit-statafels een handige manier om medewerkers makkelijk van houding te laten veranderen. Het staand werken als afwisseling van het traditionele zitten wordt als verfrissend en alert ervaren. De medewerkers reageren enthousiast en ervaren het als een meerwaarde. Op basis van het bijhouden van een zitdagboek wordt de zit-stafel ruim meer dan één uur per dag gebruikt in de staande positie.

Toch zijn niet alle geluiden zo positief. Sommige bedrijven stellen een piek vast na de introductie van de tafels. Het effect vlakt echter  af en de zit-statafel wordt nog weinig gebruikt. Een andere vaststelling is dat er toch vaak zittend gewerkt wordt. Van regelmatige houdingsafwisseling is niet echt sprake. Men staat voor een lange periode recht en daarna zit men voor een lange periode... Een terugkerende opmerking is dat medewerkers blijvend gemotiveerd en gestimuleerd moeten worden. Er is sensibilisatie en een kader nodig. De “what’s in it for me?” moet duidelijk zijn.

2. Van sensibilisatie naar gedragsverandering
Sensibilisatie is de vaak gebruikste term om het zitten te onderbreken met staande of bewegende tussenperiodes. Dat gaat in twee richtingen. Enerzijds dient de werkgever warm gemaakt te worden voor dynamisch werken en om de nodige financiële inspanningen te doen. Daarvoor zijn hardere en meer sexy argumenten nodig: return on investment en productiviteit. Anderzijds vraagt het stimuleren van medewerkers veel energie. Over het algemeen worden de tips wel goed onthaald, maar het blijvend effect wordt vaak in vraag gesteld. Het haalt weinig uit, er is toch geen evaluatie achteraf. Er is meer nodig dan de klassieke tips.

Omdat zitten een gewoonte is, is een gedragsverandering het doel. Tips op individueel niveau moeten dus meer gericht zijn op die gewoontes. Taken die men traditioneel zittend doet, gaat men vragen om staand te doen. Op die manier worden nieuwe routines geïntroduceerd, die een meer blijvend effect kunnen hebben. Voor wie weinig gevarieerd werk doet, is een andere strategie het staan te koppelen aan specifieke momenten van de dag (vlak na elke pauze). Individuele doel afspreken, opvolgen en visualiseren via bvb een dagboek of activiteitsmeters heeft meer effect.

Gewoontes veranderen doet men echter niet alleen. Gedrag wordt bepaald door de groepsnorm of bedrijfscultuur/mentaliteit. Het creëren van een community wordt daarom ook vermeld om nieuwe gewoontes te ondersteunen. Apps kunnen dit groepsgevoel versterken door gezamelijk een doel te behalen (bvb de aarde rond wandelen). Met deze aanpak vermelden sommige bedrijven een duurzaam effect te behalen.

3. Dynamische werkplekken
De wandelbureaus en de bureaufietsen zijn in mindere mate getest. De algemene bevinding is dat deze dynamische vormen goed doenbaar zijn voor algemeen kantoorwerk zoals typen en administratie. Ze zijn evenwel minder geschikt voor meer nauwkeurige taken zoals schrijven en beeld- of tekstcorrectie.

Een pilootproject met wandelbureaus noteerde een positief effect, vooral om de middagdip tegen te gaan. Gemiddeld werd er een uur per dag gewandeld op de loopband. Bureaufietsen worden op korte termijn ook positief onthaald en gebruikt. Na één jaar blijkt toch dat het vooral de die-hards zijn die op de bureaufiets blijven werken. Ook als deze op de meest gunstige plaatsen (dichtbij het venster) in een open kantoor werden geplaatst, gingen de medewerkers de fietsen niet spontaan gebruiken. Waar het voor zit-statafels moeilijk is om de werkgever te overtuigen tot aankoop, is dit voor deze dynamische vormen nog meer het geval.

4. Varia
Staand vergaderen wordt goed onthaald voor kortere periodes (<30min). De argumenten van alertheid, efficiëntie en verfrissend komen ook hier naar voor. Omdat lang staan ook niet goed is, moet men mensen actief leren staan. Anderen ervaren dat een half-staande houding aangenamer is om te vergaderen of werken. Uiteraard kan men ook wandelend vergaderen.

Subtiele feedback over te lange zitperiodes maakt de veelzitters bewust. Pauzesoftware werkt op voorwaarde dat de melding het werk niet stoort en kan omzeild worden indien het niet past. Een andere manier is de prikkel vanuit de stoel te laten komen zoals bij de Axia Smart. Ook met Lumoback heeft men al getest, maar zonder feedback hervalt men snel terug in oude gewoontes.

Tot slot zijn er de statafels zoals Jaswig, die gedeeld kunnen worden door meerdere collega’s. Dat is financieel een meer haalbare oplossing. Als enige staand gaan werken is echter niet altijd evident. De mentaliteit moet er rijp voor zijn. Het moet voor de medewerkers duidelijk zijn waar, waarom en wanneer deze statafels gebruikt kunnen worden. Dit geldt ook wanneer men start met een kleine test...

Minder zitten op kantoor leeft. Het is alleszins een actueel thema om ergonomie bespreekbaar te maken. Bedankt aan alle invullers van de poll, het waren leerzame ervaringen recht uit de praktijk!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nieuws

Woonzorggroep GVO ondertekent charter ergonomie

Tijdens de maand van de ergonomie ondertekenden 10 woonzorgcentra van de West-Vlaamse zorggroep GVO het VerV-charter ergonomie in de zorg. Hiermee bekrachtigen de directies hun ambitie voor een effectief en duurzaam ergonomiebeleid. De plechtige ondertekening vormde meteen de kick-off van hun...
Lees meer

Persbericht 10-10-10 campagne

PERSBERICHT    Brussel, 10 oktober 2021    Op 11 oktober om 10 uur staan wij 10 minuten recht! Doe jij ook mee?   Die oproep komt van de ergonomievereniging VerV en het Vlaams Instituut Gezond Leven vzw. Beide organisaties vragen mensen met een zittend beroep om...
Lees meer

Verslag studiedag pijnverpleegkundigen

De NVKVV, de beroepsvereniging voor verpleegkundigen, organiseerde de laatste week van september zijn "Week van de Verpleegkundigen". Voor VerV gaf Heidi Deconinck (UZ Gent) een lezing over ergonomie met als titel: "Rugklachten beter voorkomen dan genezen". Het doelpubliek waren 170...
Lees meer

Portret Veerle Hermans

Op 15 september is Veerle Hermans veel te jong van ons heengegaan na een intense ziekteperiode. Veerle was lid van VerV, maar gaf in het verleden ook mee uitstraling aan het vakgebied op nationaal en internationaal niveau. Een portret... Een praktische academicus Veerle rolde de ergonomiewereld...
Lees meer

Intervisie "Hulpmiddelen industrie" - 06/12

Op  6 december vindt een intervisie plaats rond hulpmiddelen in de industrie. Dit is een gelegenheid om een zicht te krijgen op wat er allemaal op de markt bestaat, maar ook om dit zelfs eens te testen en aan den lijve te ondervinden. Tijdens deze intervisie kan je ook ervaringen van en met...
Lees meer

Week tegen pijn pakt rugpijn aan

Van 11 tot 17 oktober vindt de Week tegen Pijn plaats. Dat is een samenwerking tussen VerV en het Multidisciplinair Algologisch Team UZ Gent (MAT), het Manutentieteam UZ Gent en alle MAT-teams van Oost-Vlaanderen. Dit jaar staat rugpijn centraal. Via verschillende activiteiten willen...
Lees meer

Posters "Maand van de ergonomie"

Oktober is de maand van de ergonomie. Dit is de uitgelezen moment om ergonomie in de kijker te zetten binnen jouw bedrijf of bij je klanten. Vind hieronder het beeldmateriaal (posters en afbeeldingen) dat je vrij kan gebruiken in het Nederlands, Frans en Engels: Posters: Afbeeldingen:
Lees meer

Maand van de Ergonomie - oktober 2021

Oktober is de maand van de ergonomie. Dat is het moment om ergonomie in de kijker te zetten binnen je bedrijf. Uiteraard organiseert VerV ook tal van activiteiten rond ergonomie. Hieronder vind je een overzicht: 30/09 Webinar en campagne “Oplossingen ergonomie” Het centrale thema tijdens de maand...
Lees meer

10-10-10-campagne

Op 11 oktober gaan we met z’n allen om 10 uur 10 minuten rechtstaan. Doe jij ook mee? Met deze oproep willen we iedereen met een zittend beroep vragen om op 11 oktober om 10 uur collectief 10 minuten te "wisselwerken". Dat betekent: het zitten 10 minuten onderbreken, en in plaats daarvan rechtstaan...
Lees meer

Ergonomie kleurt de Prenne59!

De Prenne studiedag voor preventieadviseurs op 16/09 was een blij fysiek weerzien. In het kader van de EU-OSHA campagne "Verlicht de last" stonden immers zes sessies  ergonomie gepland. Rode draad daarbij was de nieuwe praktijkrichtlijn "Risicoanalyse Ergonomie". Van preventie MSA naar...
Lees meer