Verslag poll "Minder zitten op kantoor"

Dat het thema minder zitten op kantoor leeft bij de ergonomen, mag duidelijk zijn. Iedereen is op zoek hoe men dit kan aanpakken in praktijk, maar toch is er ook al heel veel getest en ingevoerd. Een bloemlezing van de resultaten...

1. Zit-statafels
Zit-statafels zijn aan een tweede leven bezig. Vroeger werden ze reeds ingezet voor mensen met specifieke rugklachten. Dit wordt heel positief onthaald door de medewerkers. Vandaag zijn zit-statafels een handige manier om medewerkers makkelijk van houding te laten veranderen. Het staand werken als afwisseling van het traditionele zitten wordt als verfrissend en alert ervaren. De medewerkers reageren enthousiast en ervaren het als een meerwaarde. Op basis van het bijhouden van een zitdagboek wordt de zit-stafel ruim meer dan één uur per dag gebruikt in de staande positie.

Toch zijn niet alle geluiden zo positief. Sommige bedrijven stellen een piek vast na de introductie van de tafels. Het effect vlakt echter  af en de zit-statafel wordt nog weinig gebruikt. Een andere vaststelling is dat er toch vaak zittend gewerkt wordt. Van regelmatige houdingsafwisseling is niet echt sprake. Men staat voor een lange periode recht en daarna zit men voor een lange periode... Een terugkerende opmerking is dat medewerkers blijvend gemotiveerd en gestimuleerd moeten worden. Er is sensibilisatie en een kader nodig. De “what’s in it for me?” moet duidelijk zijn.

2. Van sensibilisatie naar gedragsverandering
Sensibilisatie is de vaak gebruikste term om het zitten te onderbreken met staande of bewegende tussenperiodes. Dat gaat in twee richtingen. Enerzijds dient de werkgever warm gemaakt te worden voor dynamisch werken en om de nodige financiële inspanningen te doen. Daarvoor zijn hardere en meer sexy argumenten nodig: return on investment en productiviteit. Anderzijds vraagt het stimuleren van medewerkers veel energie. Over het algemeen worden de tips wel goed onthaald, maar het blijvend effect wordt vaak in vraag gesteld. Het haalt weinig uit, er is toch geen evaluatie achteraf. Er is meer nodig dan de klassieke tips.

Omdat zitten een gewoonte is, is een gedragsverandering het doel. Tips op individueel niveau moeten dus meer gericht zijn op die gewoontes. Taken die men traditioneel zittend doet, gaat men vragen om staand te doen. Op die manier worden nieuwe routines geïntroduceerd, die een meer blijvend effect kunnen hebben. Voor wie weinig gevarieerd werk doet, is een andere strategie het staan te koppelen aan specifieke momenten van de dag (vlak na elke pauze). Individuele doel afspreken, opvolgen en visualiseren via bvb een dagboek of activiteitsmeters heeft meer effect.

Gewoontes veranderen doet men echter niet alleen. Gedrag wordt bepaald door de groepsnorm of bedrijfscultuur/mentaliteit. Het creëren van een community wordt daarom ook vermeld om nieuwe gewoontes te ondersteunen. Apps kunnen dit groepsgevoel versterken door gezamelijk een doel te behalen (bvb de aarde rond wandelen). Met deze aanpak vermelden sommige bedrijven een duurzaam effect te behalen.

3. Dynamische werkplekken
De wandelbureaus en de bureaufietsen zijn in mindere mate getest. De algemene bevinding is dat deze dynamische vormen goed doenbaar zijn voor algemeen kantoorwerk zoals typen en administratie. Ze zijn evenwel minder geschikt voor meer nauwkeurige taken zoals schrijven en beeld- of tekstcorrectie.

Een pilootproject met wandelbureaus noteerde een positief effect, vooral om de middagdip tegen te gaan. Gemiddeld werd er een uur per dag gewandeld op de loopband. Bureaufietsen worden op korte termijn ook positief onthaald en gebruikt. Na één jaar blijkt toch dat het vooral de die-hards zijn die op de bureaufiets blijven werken. Ook als deze op de meest gunstige plaatsen (dichtbij het venster) in een open kantoor werden geplaatst, gingen de medewerkers de fietsen niet spontaan gebruiken. Waar het voor zit-statafels moeilijk is om de werkgever te overtuigen tot aankoop, is dit voor deze dynamische vormen nog meer het geval.

4. Varia
Staand vergaderen wordt goed onthaald voor kortere periodes (<30min). De argumenten van alertheid, efficiëntie en verfrissend komen ook hier naar voor. Omdat lang staan ook niet goed is, moet men mensen actief leren staan. Anderen ervaren dat een half-staande houding aangenamer is om te vergaderen of werken. Uiteraard kan men ook wandelend vergaderen.

Subtiele feedback over te lange zitperiodes maakt de veelzitters bewust. Pauzesoftware werkt op voorwaarde dat de melding het werk niet stoort en kan omzeild worden indien het niet past. Een andere manier is de prikkel vanuit de stoel te laten komen zoals bij de Axia Smart. Ook met Lumoback heeft men al getest, maar zonder feedback hervalt men snel terug in oude gewoontes.

Tot slot zijn er de statafels zoals Jaswig, die gedeeld kunnen worden door meerdere collega’s. Dat is financieel een meer haalbare oplossing. Als enige staand gaan werken is echter niet altijd evident. De mentaliteit moet er rijp voor zijn. Het moet voor de medewerkers duidelijk zijn waar, waarom en wanneer deze statafels gebruikt kunnen worden. Dit geldt ook wanneer men start met een kleine test...

Minder zitten op kantoor leeft. Het is alleszins een actueel thema om ergonomie bespreekbaar te maken. Bedankt aan alle invullers van de poll, het waren leerzame ervaringen recht uit de praktijk!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nieuws

Ergonomiecongres 18/10 - kantoor

Geconcentreerd werken blijft een uitdaging op kantoor, ook in de hybride context. Aandacht voor ergonomie kan bijdragen tot meer focus op kantoor. Op het Ergonomiecongres (18/10) wordt een hele track kantoor aan dit thema gewijd. In de sessie “hybride werken” worden vooral ervaringen en goede...
Lees meer

Ergonomie 2030: eerste resultaten

De bevraging “Ergonomie 2030” vormt de eerste aanzet om na te denken aan een strategie om ergonomie verder te ontwikkelen. Volgende stap zijn focusgroep gesprekken per doelgroep uit de respondenten. Hier volgen alvast de belangrijkste accenten van de bevraging, die nog dieper zullen besproken...
Lees meer

Congressprokkels: Tom Vermeulen

Congressprokkels: Tom Vermeulen In de aanloop van het ergonomiecongres laten we telkens een deelnemer aan het woord. Tom Vermeulen, interne preventieadviseur, was bij de eerste inschrijvingen voor het Ergonomiecongres. VerV vroeg waarom hij er zeker bij wil zijn en voor welke sessies hij heeft...
Lees meer

Ergonomiecongres

Op 18 oktober organiseert VerV zijn Ergonomiecongres! Dit zal een dag zijn die ergonomie ademt en iedereen samenbrengt. Elk kan daarbij zijn eigen programma samenstellen door te kiezen uit verschillende parallelle sessies of workshops. De focus zal vooral op de praktijk liggen met oefenen,...
Lees meer

Webinar "ISO22955 Akoestiek" - 16/05

De webinar rond de nieuwe ISO 22955 rond akoestiek in open kantoren wist de aandacht van meer dan 100 geïnteresseerden te trekken. Astrid Van Severen lichtte op een overzichtelijke manier de richtwaarden voor achtergrondlawaai, demping en verval toe voor zes types van kantoorruimtes. Lawaai in open...
Lees meer

Webinar "Update ISO11228-1" - 25/04

De ISO11228-1 norm rond het manueel tillen van lasten heeft eind 2021 een update gekregen. De webinar op 25/04 bekeek meer in detail de wijzigingen en nieuwigheden in de norm. Heb je deze update gemist, dan kan je hieronder de webinar opnieuw bekijken.
Lees meer

Workshops "Obese transfer" - 10/05

Op dinsdag 10 mei organiseerde VerV een zeer boeiende studiedag over de transfers van de obese zorgvrager. In de praktijkgerichte workshops werd aan de hand van concrete cases gezocht naar oplossingen. Naast kennis maken van zeer specifieke hulpmiddelen was het in contact komen met de obese...
Lees meer

Workshops "Risicoanalyse ergonomie"

De VerV praktijkrichtlijn "Risicoanalyse ergonomie" beschrijft de elementen waaruit een risicoanalyse ergonomie bestaat. Ze ... onderscheidt 12 ergonomische risico's ... kent een participatieve aanpak die zorgt voor verankering op de vloer ... is kwantitatief ... is oplossingsgericht ... de...
Lees meer

Tilopleiding kritisch onder de loep

Onze wetgeving rond het risico manueel hanteren van lasten (al sinds 1993) verplicht een aanal zaken voor dit ergonomisch risico. Maatregelen te nemen om manueel hanteren van lasten te voorkomen Een risicoanalyse uit te voeren van wat niet voorkomen kon worden Passende maatregelen te nemen (op...
Lees meer

Ergonomie 2030

Waar ligt de toekomst van ergonomie in België? Dat is het onderwerp van onderstaande vragenlijst en daar kan jij jouw mening over geven. Geef mee vorm aan de toekomst van ergonomie en vul de vragenlijst hier in! De vragenlijst bestaat enerzijds uit open vragen en anderzijds uit concrete stellingen...
Lees meer