Opleidingen ergonomie

Binnen de Belgische preventiewereld krijgen de preventieadviseurs een basisopleiding ergonomie. Voor preventieadviseurs ergonomie is er de specialisatie ergonomie. De VerV heeft de leerdoelen en eindtermen hiervoor vastgelegd. Daarnaast bestaat er een verdiepende opleiding ergonomie en kortere opleidingen.

Leerlijn ergonomie (.pdf)

1. Basisopleiding ergonomie
Binnen de multidisciplinaire basisvorming en niveau II opleiding verwerft de algemene of multidisciplinaire preventieadviseur een stevige basis aan ergonomie. Doel is zelfstandig aan de slag te kunnen met ergonomie binnen de eigen onderneming. Het screenen, observeren en analyseren van de ergonomische risico's met aanzet tot preventiemaatregelen behoort tot het vakmanschap van deze generalist. De verworven leerinhoud bestaat in totaal uit drie lesdagen:

Inleiding
- Definitie en domeinen ergonomie
- Basiskennis anatomie, fysiologie en fysieke overbelasting
- Onderdelen ergonomiebeleid: ontwerp, risicoanalyse, instructie
Ontwerpen
- Antropometrie
- Ontwerprichtlijnen: hoogte, reikafstand, beenruimte, tilzones
- Werkplekinrichting
Manueel hanteren van lasten
- Wetgeving en normen
- Screenen van ergonomische gevaren
- Participatieve risicoanalyse (Fifarim)
- Risicoanalyse tillen kunnen (KIM)
- Risicoanalyse trekken en duwen kunnen (KIM)
- Risicoanalyse repetitief werken kunnen (KIM)
- Expertmethodes weten
Kantoorergonomie
- Wetgeving en normen
- Tips werkplekinrichting
- Aankoop en ontwerp op kantoor
- Risicoanalyse bureelergonomie (RIE/checklist)
- Sedentarisme en dynamische oplossingen

2. Specialisatie ergonomie
Voor de titel van preventieadviseur ergonomie moet men bovenop de basisvorming een specialisatie ergonomie volgen. Deze beslaat alle domeinen van ergonomie. Elke module bestaat bij voorkeur uit vier onderdelen:
- theorie: wetgeving en wetenschappelijke achtergronden
- praktijk: experttools van de risicoanalyses kunnen
- toepassing: zelfstandig tools gebruiken in praktijk met maatregelen
- presentatie: analyse en oplossing kunnen communiceren

In het toekomstbeeld is VerV voorstaander dat een algemene preventieadviseur de modules kan kiezen die aansluiten bij de risico's in zijn bedrijf. Zo kan de generalist zich specifiek specialiseren over de domeinen heen. Wie preventieadviseur ergonomie wil worden, dient uiteraard alle 10 modules te volgen.
- Tillen, houden en dragen: NIOSH, 3D SSPP, Mainz Dortmunder Dosis model
- Trekken en duwen: Snook, trek- en duwcalculator
- Repetitief werken: OCRA index, OCRA checklist
- Manueel verplaatsen van mensen: Tilthermometer
- Kantoorergonomie: dynamische kantoorinrichting
- Fysische omgevingsfactoren: basis verlichting, geluid, klimaat en trilling
- Cognitieve ergonomie:
- Organisatie ergonomie: re-integratie en gedrag
- Houding en ontwerp: ontwerprichtlijnen en productergonomie
- Meten en onderzoek: EMG, video-analyse, fysiologie, hartslag,...

In het najaar van 2018 start de tweede editie van de specialisatie ergonomie onder deze vorm.
Meer info website Odisee

3. Verdieping ergonomie
De opleiding adviseur ergonomie richt zich op een praktijkgerichte en toepasbare kennis van ergonomie. De algemene preventieadviseur of de praktiserende ergonoom die zich wel verdiepen komt hier zeker aan zijn trekken. Het ontwerpen van werkplekken en het uitvoeren van risicoanalyses worden intensief geoefend met praktijkvoorbeelden.
Meer info website Prevent

4. Korte opleidingen ergonomie
Er bestaan verschillende kortdurende opleidingen. De meest interessantie zijn een driedaagse opleiding kantoorergonomie, opleidingen verplaatsingstechnieken, opleiding human interface design, enz...